Jędrychowo

Stan obecny

Mieszkania

Historia

Dwór z przełomu XIX i XX w.
Jędrychowo to wieś leżąca przy DK nr 16, w odległości 14,5 km na zachód od Iławy. Powstała dopiero w XIX w. na ziemiach wchodzących w skład majątku Łęgowo i należało m.in do rodziny von Polenz i von Reibnitz. W 1885 r. Jędrychowo dzieliło się na wieś włościańską i majątek, posiadający już wówczas miano "dóbr rycerskich" - Rittergut. Leżało w powiecie suskim i parafii Swarcenowo. Szkoła znajdowała się we wsi, a stacja pocztowa w pobliskich Kisielicach. Część wiejska miała 1390 mórg obszaru i było tam 100 budynków plus 62 domy, w których mieszkało 481 osób, w tym tylko 6 katolików. Pozostali mieszkańcy byli wyznania ewangelickiego. Z kolei majątek obejmował 4001 mórg, posiadał cegielnię, młyn i piłę parową. Z podanego obszaru 800 mórg przypadało na lasy, a aż 180 na pokłady torfu. Poza tym osiągano spore dochody z połowów ryb w jeziorze Popówko. Na obszarze dóbr znajdowało się 29 budynków i 12 domów, w których mieszkało 225 osób, w tym 30 katolików.
Trudno powiedzieć, kiedy konkretnie dobra przejęła rodzina von Beneckendorff und von Hindenburg (posiadaczy Łęgowa i Neudeck), w każdym razie jego ostatnim właścicielem był syn feldmarszałka i późniejszego prezydenta Rzeszy Weimarskiej, Paula - Oskar Hindenburg (patrz opis Ogrodzieńca). Po 2. wojnie światowej dobra zostały znacjonalizowane, a na bazie majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, zlikwidowane ustawowo na pocz. lat 90. W późniejszym okresie dwór prawdopodobnie służył jako mieszkania.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Chat GPT ver. 6.5;
Geoportal;
Mapy w serwisie Mapster:
7042 @ Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) cz. wsch. (Ostdeutschland) /1870 - 1945/
- plik mapy: 2381_Freystadt_agronomische_1898.jpg
16891 @ Karte des Deutschen Reiches 1:100 000 - Generalstabskarte, ark. poj. /1870 - 1944/
- plik mapy: KDR100_164_Marienwerder_ca1893_DRMC5820164.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór eklektyczny z elementami neorenesansu. Budynek wzniesiony na rzucie prostokąta, parterowy, nakryty dwuspadowym dachem naczółkowym, mieszczącym użytkowe poddasze. Niższą kondygnację poddasza, ze względu na niskie okienka, można też nazwać mezzaninem. W fasadzie umieszczono dwa ryzality, zwieńczone ozdobnymi szczytami o stopniowanej konstrukcji, z oknami w tynkowanych opaskach. W zwieńczeniach szczytów zachowały się sterczyny i ozdobne szpice narożne w formie miniaturowych wieżyczek.
Układ przestrzenny zespołu dworskiego jest w znacznej mierze zniekształcony. Większość zabudowań gospodarczych uległa wyburzeniu, z wyjątkiem jednego budynku stojącego równolegle do DK nr 16.

Park

Park z XIX w. o pow. 1,5 ha. Po 2. wojnie św. park został częściowo wykarczowany, a konkretnie jego płd.-wschodnia część, w której znajdował się sad. Nadal rosną tu szpalery drzew na jego obrzeżach. Część ozdobna parku zachowana jest w dawnych granicach.

Inne

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011