Kucice

Stan obecny

Własność JST albo KOWR

Historia

Dwór z 2. poł. XIX w.
Kucice to wieś leżąca 13 km na płd.-zachód od Płońska. Jest starą wsią, wymienioną w akcie uposażenia klasztoru czerwińskiego z XIII w. Obecny drewniany kościół wybudowany został w 1783 r. przez Franciszka Kanigowskiego, kasztelana wyszogrodzkiego. W 1827 r. wieś liczyła 32 domy i 294 mieszkańców. Na skutek reformy rolnej przeprowadzonej przez władze rosyjskie w latach 60. XIX w., od majątku odłączono 556 mórg ziemi, na których powstało 57 tzw. osad, czyli gospodarstw dla osadników. W latach 1848-1874 właścicielem dóbr był Karol Łempicki h. Junosza (1818-1874), który doprowadził majątek do wysokiej kultury rolnej. Z żoną Marią Roztworowską h. Nałęcz (1824-1898) mieli dzieci: Monikę, Małgorzatę, Martę zamężną za Władysława Antoniego Łabęckiego oraz Marcina Franciszka Józefa (1862-1901).
W 1885 r. dobra obejmowały 1225 mórg, w tym 858 mórg ziemi uprawnej, 140 mórg łąk i pastwisk, 173 morgi lasu i 54morgi nieużytków. Na terenie dóbr znajdowało się 38 budynków drewnianych i 5 murowanych, w tym dwór. Na polach majątku zaprowadzony był płodozmian 9 i 12 polowy. Wieś Kucice dzieliła się na część główną i tzw. Kucice Poduchowne. K. miały 1663 morgi obszaru, 58 domów zamieszkałych przez 610 osób, zaś K. Poduchowne 106 mórg (plus 6 m. nieużytków) 3 domy i 38 mieszkańców. Na przełomie stuleci wieś zmieniała swoich właścicieli, a w 1930 r. posiadaczem 514 hektarowych dóbr był Kazimierz Bolęgowski. Wieś w okresie międzywojennym leżała w powiecie płońskim i gminie Dzierżążna.
Dwór w czasie 2. wojny światowej został zniszczony i już nigdy go nie odbudowano. Na bazie dawnego majątku w latach 50. XX w. utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, zlikwidowane ustawowo w latach 90. przez rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Słownik Historyczno-Geograficzny P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski - Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego;
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
11799244 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 /1929 - 1939/
- plik mapy:
P38-S30-I_KUCICE_1931_LoC_G6520_s25_.P6.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór wznosił się w północnej części parku, a obecnie teren ten stanowi pole lub nieużytki. Mapy rosyjskie są niezbyt dokładne i wygląda to tak, jakby obok większej budowli na rzucie litery „C”, skrzydłami skierowanej na wschód, wznosił się drugi, mniejszy i prostokątny budynek. Możemy domniemać, że fasada dworu znajdowała się od zachodu, gdyż od tej strony prowadzą trzy aleje wjazdowe do zespołu: na podwórze gospodarcze, przed dwór i do parku. Układ przestrzenny zespołu dworskiego jest całkowicie zniekształcony.

Park

Park dworski z 2. poł. XIX w. Z parku, który przed 1945 r. obejmował ok. 5,3 ha, zachowały się dwa niewielkie zgrupowania starodrzewu: w części środkowej 0,8 ha i w części płn.-wschodniej (przylegający do zabudowań gospodarczych) o pow. 0,5 ha. Cały wschodni skraj parku, czyli pas rozciągający się z północy na południe (obszar 1,2 ha) podzielony został na 24 działki rekreacyjne lub budowlane.

Inne

Kościół, drewn., XVIII w., par. p.w. świętego Michała Archanioła

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011