Skatalogowanych zabytków: 11162
Zarejestruj się
Miniatura Kazimierz Dolny
2009, zdjęcie Rafał Terkner
Miniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz DolnyMiniatura Kazimierz Dolny

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Kazimierz Dolny

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 51.3229, 21.949

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Rafał TerknerMarek WysokińskiWaldemar PotulnyTomek MalikJerzy Mrozek

Kazimierz Dolny

Województwo:lubelskie
Powiat:puławski
Gmina:Kazimierz Dolny
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Zespół:zamkowy, XIV-XVII w., nr rej.: A/213 z 3.03.1960, z 14.02.1967 i z 30.12.1997

Historia

Obecnie zamek wznosi się w postaci zabezpieczonej, trwałej ruiny na wzgórzu wyodrębnionym ze skarpy wiślanej, po północno wschodniej stronie rynku. Założenie to składa się z dwóch członów. Pierwszym z nich jest cylindryczna, wolnostojąca wieża umieszczona na wyższej partii wzgórza, oddalona o 180 m od zamku właściwego i położona względem niego na północnych wschodzie. Zamek właściwy zajmuje południowo zachodnią partię wzniesienia.
W latach 70 tych przeprowadzono kompleksowe badania terenowe umożliwiające dość dokładne odtworzenie faz rozwojowych założenia oraz jego dziejów. Osada Kazimierz została założona około I połowy XIII wieku i pierwotnie należała do norbertanek zwierzynieckich w Krakowie. W osadzie zlokalizowana była komora celna o XIII wiecznej metryce. Zamek, który według Jana Długosza został zbudowany z inicjatywy Kazimierza Wielkiego stanowił ochronę dla punktu poboru cła. W latach późniejszych królewski Kazimierz jako starostwo niegrodowe był zarządzany przez tenutariuszy.
Na lata 1509-1644 przypada okres najdłuższej dzierżawy starostwa dokonanej przez Firlejów. Kres świetności zamku przyniosły wojny ze Szwedami w latach 1655-57 oraz 1707-14. Z roku 1774 pochodzi inwentarz, z którego dowiadujemy się między innymi o opuszczeniu zamku.
Według części badaczy najstarszym elementem założenia zamkowego pozostaje cylindryczna wieża. Niektórzy z nich wiążą jej powstanie z fundacją Władysława Łokietka. Inni datowali by ją jednak na lata wcześniejsze. Ta kwestia pozostaje nierozstrzygnięta. Wieża została zbudowana z łamanego kamienia i posadowiona na planie koła o średnicy 10 m. Wieża sięga 20 m wysokości, grubość jej murów dochodzi natomiast do 4 m. Badania na terenie zamku właściwego uwiarygodniły przekaz Jana Długosza i potwierdziły fundację Kazimierza Wielkiego. Budowa mogła rozpocząć się już w latach 40 tych XIV wieku. Pierwotnie zamek składał się w wydłużonego wieloboku murów obwodowych. Pierwotne wejście odpowiadało swym ulokowanie dzisiejszemu u mieściło się w północno wschodniej części założenia.
W części muru północno zachodniego ulokowano cztero lub pięciokondygnacyjną, otwartą od strony dziedzińca, posadowioną na planie kwadratu o boku 10 m, lekko wysuniętą poza lico muru basztę, wzmocnioną na narożach skarpami. Badacze datują jej powstanie nieco wcześniej niż reszta założenia. W XV wieku nastąpiła rozbudowa zamku, której wynikiem było wzniesienie trójkondygnacyjnego budynku mieszkalnego w południowo zachodniej części dziedzińca.
Obecnie jego układ wnętrz pozostaje nie do odtworzenia. W tym samym stuleciu ale związane z następną fazą rozwojową nastąpiło dodanie do północno zachodniej części muru obwodowego, po jego zewnętrznej stronie kolejnego domu mieszkalnego. Był to parterowy budynek, zakończony niewielką wieżą wzniesioną z gotyckich cegieł. W XV wieku zbudowano również suchą fosę oraz wydrążono na terenie dziedzińca cembrowaną studnię.
W XVI wieku modernizacji i rozbudowy zamku podjęli się Firlejowie. Północno zachodnia partia zamku została w tym czasie nadbudowana, skrzydła mieszkalne oraz wieża zostały zwieńczona attyką a całe założenie zyskało renesansowy wystrój. Zamek był obiektem wielokrotnie podejmowanych na przestrzeni XIX i XX wieku prac konserwatorskich.

Inne

Wieża ?Strażnica?.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.