Skatalogowanych zabytków: 11145
Zarejestruj się
Miniatura Radzyń Chełmiński
zdjęcie G. Paczkowski 2010
Miniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń ChełmińskiMiniatura Radzyń Chełmiński

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 53.3885, 18.9353

Radzyń Chełmiński

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:grudziądzki
Gmina:Radzyń Chełmiński
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Obiekt:ruiny zamku, nr rej.: A/61 z 18.10.1934

Historia

Warownia krzyżacka datowana na I połowę XIV wieku stanowi przykład architektoniczny z okresu największego rozkwitu sztuki zakonu. Zamek wznosił się na przesmyku dwóch obecnie wyschniętych jezior, przy trakcie z Grudziądza do Wąbrzeźna, Golubia i Torunia. Pierwotne założenie wzniesione z inicjatywy mistrza krajowego Hermana Balka było zapewne drewniano-ziemne. Gród wznosił się w pobliżu osady, która funkcjonowała już w 1224 roku a w 1285 roku odnowiono jej prawa miejskie. W roku 1251 miejscowość została podniesiona do rangi komturstwa. Z roku 1278 pochodzi dokument mówiący o bliżej nieokreślonych pracach budowlanych. W roku 1285 ufundowano kaplicę Świętego Krzyża. Datowanie samego zamku do dziś jest przedmiotem spornym. Wg M. Arszyńskiego nastąpiło to w ostatniej dekadzie XIII wieku. Wg C. Steinbrechta i T. Torbusa budowa odbyła się w dekadzie następnej. K. H. Clasen przesuwa zakończenie prac na rok 1340 a B. Guerquin widzi je w 1329 roku. Na lata 1466-1772 przypada okres kiedy warownia należała do Polski i pełniła funkcję siedziby starostwa. W roku 1481 odbyły się prace budowlane, nie znamy jednak dziś jaki miały zakres. W roku 1628 zamek znacznie ucierpiał w wyniku najazdu szwedzkiego. W XVIII wieku warownia jednak wciąż była użytkowana. W 1780 roku zamek przeszedł w posiadanie władz pruskich, które rozpoczęły jego sukcesywną rozbiórkę. Zdążono rozebrać trzy skrzydła a południowe pozbawiono sklepienia i części podziałów wewnętrznych. W roku 1838 zabezpieczono pozostałości zamku. Na lata 1886-1890 przypadają badania podjęte przez C. Steinbrechta. Na początku XX wieku kaplica nakryta została nowym dachem. Na lata 1961-68 przypada konserwacja zabytku i rekonstrukcja części jego murów.
Założenie posadowione na planie prostokąta zbliżonego do kwadratu o bokach 51/52 m, otoczone było murem zewnętrznym i głęboką fosą wzmocnioną murami oporowymi. Pod względem rozplanowania, rozlokowania funkcji i przeznaczeniu pomieszczeń, założenie było typowe dla krzyżackiej siedziby konwentualnej. Założenie wyposażone było w cztery wysmukłe, narożne wieże posadowione na planie kwadratu. Od północnego wschodu umieszczono ortogonalną wieżę typu bergfried. Wszystkie skrzydła wyposażone były w piwnice o przeznaczeniu magazynowym. Przyziemie zajęły izby gospodarcze, piętro zaś izby reprezentacyjne i sale pełniące zasadnicze funkcje w życiu konwentu. Główne pomieszczenia umieszczono w skrzydle południowym. W jego wschodniej części znajdowała się trzyprzęsłowa kaplica przesklepiona gwiaździście z niezwykłym, dwubocznym zamknięciem od wschodu. Obok niej w pomieszczeniu wieży umieszczono zakrystię. Po zachodniej stronie ulokowano refektarz. W skrzydle wschodnim mieścił się kapitularz, z przylegającym do niego od północy dormitorium. Skrzydło zachodnie mieściło mieszkanie komtura oraz przejście do danskeru w formie wykusza wspartego na kamiennych kroksztynach (zachowane do dziś). Do danskeru wiódł ganek na arkadzie przerzuconej ponad międzymurzem. W skrzydle północnym umieszczono infirmerię i kuchnię. Dziedziniec otoczony był z wszystkich stron krużgankami. Na osi skrzydła południowego znajdował się wjazd na zamek. Wjazd połączony był z zewnętrznym murem szyją. Elewacje zamku zdobione były romboidalną dekoracją z zendrówki. Założenie posiadało rozległe, trapezoidalne w planie przedzamcze otoczone kurtyną z bramą od północnego wschodu. Wzdłuż niej stały m.in. stajnie, wozownie, browar i spichlerze. Mury przedzamcze poddane były praco konserwatorskim w latach 80 tych XX wieku.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Karol Barsolis Turysta Kulturowy 3 lata i 2 miesiące temu
ciekawe ruiny zamku pokrzyżackiego ,wart zwiedzania .ładna prezentacja =galeria zdjęć . Ziemia Chełminska kojarzy sie zawsze okupantem = krzyżokami

Karol Barsolis Turysta Kulturowy

www.turystakulturowy.pl