Skatalogowanych zabytków: 11141
Zarejestruj się
Miniatura Marcinkowo Górne
Zdjęcie Marek Kujawa 2009
Miniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo GórneMiniatura Marcinkowo Górne

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Marcinkowo Górne
Zdjęcie Marek Kujawa

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.762, 17.7292

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek KujawaTomasz Młynkowiak

Marcinkowo Górne

Martinsberg (1939-1945)

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:żniński
Gmina:Gąsawa
Rodzaj obiektu:Dwór

Rejestr zabytków

Zespół:dworski, nr rej.: A/1005/1-5 z 3.05.1966 i z 10.06.1987

Stan obecny

Własność ANR w dzierżawie.
- Hotel i restauracja.

Historia

Dwór z 1 poł. XVIII w.
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1227 r. Wieś znana jest głównie z powodu tragicznej śmierci księcia krakowsko - sandomierskiego Leszka Białego, uczestniczącego w zjeździe książąt polskich w Gąsawie w połowie listopada 1227 r.
Dnia 24 listopada Książę, zaatakowany zdradziecko podczas zażywania kąpieli w łaźni, salwował się ucieczką przez Marcinkowo Górne, gdzie dogonili go ludzie Świętopełka Gdańskiego. Wydarzenie upamiętnia stojący przy szosie okazały pomnik - przedstawiający księcia pod końskimi kopytami. Taką scenę w rzeczy samej ów pomnik przedstawia. Dzida w plecach jeźdźca jest współczesnym ?kwiatkiem do kożucha? - efektem dorobionej współcześnie historii o księciu przebitym dzidą lub strzałą. W źródłach historycznych natomiast znajdujemy wersję o ataku serca na skutek zmęczenia wywołanego ucieczką. Śmierć Leszka Białego była tragicznym wydarzeniem, bowiem przebywający w Gąsawie książęta obradowali nad ideą zjednoczenia rozbitej dzielnicowo Polski, a księciem senioralnym miał zostać właśnie Leszek Biały. W efekcie tego zamachu od Polski oddzieliło się Pomorze Gdańskie. Świętopełk Pomorski wraz z Odonicem nie ponieśli żadnych konsekwencji swego czynu, a Kościół potraktował sprawę obojętnie. Pomnik księcia pierwotnie wzniesiony w 1927 r. zniszczyli hitlerowcy, a w 1973 r. został on zrekonstruowany przez rzeźbiarza Rudolfa Rogattego.
Wieś miała wielu właścicieli, a w 1783 r. był to Ignacy Zdębiński. W tym też okresie we wsi został wzniesiony obecny dworek. Ignacy Zdębiński w 1780 r. ożenił się z Franciszką Gozimirską, z którą miał 3 dzieci. Córka Katarzynę (1790-1847) wyszła za Hieronima Karskiego (1790-1885). Karscy na początku XIX w. dokonali rozbudowy dworu o dwie oficyny i później, w 2. ćwierci XIX w. o trzecią. Katarzyna miała z Hieronimem pięć córek: Rozalia Teresa (1821-1896) wyszła w 1842 r. za Amilkara Brzeskiego z Krotoszyna, Urszula zamężna była z Felicjanem Bieńkowskim, Franciszka (1820-1861) ze Stanisławem Bieńkowskim, Kazimiera z Romualdem Gozimirskim herbu Bończa (1819-1869) i Julianna zamężna kolejno z Janem Arndtem herbu Puchacz i Leonem Mieczkowskim herbu Zagłoba. Katarzyna ze Zdębińskich Karska pochowana została w grobie rodzinnym w Gąsawie. Hieronim Karski był dziedzicem Marcinkowa do swojej śmierci. Zmarł mając 95 lat i pochowany został obok żony. Ze związku Kazimiery z Romualdem Gozimirskim pochodziło 3 synów: Hieronim, Kazimierz (zm. w 1905 r.) żonaty z Władysławą Iłowiecką herbu Ostoja i Maksymilian żonaty w 1887 r. na Jasnej Górze z Heleną Dziembowską herbu Pomian. Ci ostatni byli dziedzicami Marcinkowa pod koniec XIX w. W 1890 r. urodziły im się bliźniaki: córka Emilka, która nie przeżyła nawet roku oraz Konstanty Romuald Bończa (zm. w 1975 r.). Maksymilian zmarł po ciężkich cierpieniach w 1897 r., mając zaledwie 47 lat. Kolejnym dziedzicem wsi był Konstanty Gozimirski, który w 1914 r. ożenił się z Anielą Marią Moszczeńską herbu Nałęcz. Kolejnym dziedzicem był jedyny syn Konstantego i Anieli, Stanisław (ur. w 1915 r.), który w 1940 r. ożenił się z Barbarą Żychlińską herbu Szeliga (ur. w 1924 r.). W latach 2I wojny światowej wieś nosiła niemiecką nazwę Martinsberg. Po 1945 r. majątek został przejęty przez Skarb Państwa Polskiego, a po przemianach 89/90 stał się własnością AWRSP - obecnej ANR, która wydzierżawia obiekt. W ostatnich latach dwór przeszedł generalny remont (2009-2010).
Źródła:
Teki Dworzaczka
Wielka genealogia Minakowskiego "Wielcy.pl"
Wikipedia
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór barokowy - budynek murowany, parterowy z mieszkalnym poddaszem i facjatami, częściowo podpiwniczony. Fasadę dworku wzbogaca przybudówka z tarasem i facjatką zwieńczoną przyczółkami, zaś we fryzie północnego szczytu umieszczono napis \\\"Nam i potomstwu\\\". Brama wjazdowa do dworu zdobiona jest rzeźbami wojów trzymającymi tarcze herbowe, dłuta Jakuba Juszczyka. Do budynku od zachodu przylegają dwie części klasycystycznej oficyny, usytuowane prostopadle w stosunku do siebie. Fasadę zachodniej części tej oficyny zdobi czterokolumnowy portyk. Druga to wydłużona parterowa część w kierunku południowym, a trzecia ? wolnostojący budynek, parterowy, wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta i zdobiony kolumnadą toskańską. Znajduje się on po prawej stronie podjazdu do dworu. Wnętrza dworu składają się z dwóch głównych, zlokalizowanych w centralnej części sal Lustrzanych, dwóch bocznych, mniejszych sal Zielonych, baru z motywem XVIII - wiecznego portalu pieca kaflowego oraz holu. Boczne sale spełniają rolę parkietu tanecznego lub sal konferencyjno-szkoleniowych.

Park

Park krajobrazowy z poł. XIX w. o pow. 2,51 ha. Drzewostan parku tworzą głównie drzewa liściaste: klony jesionolistne, jesiony wyniosłe, klony polne, oraz kasztanowce białe. Mimo zmniejszenia ilości drzew, park jest nadal cennym skupiskiem wysokiej zieleni, a dzięki nowemu właścicielowi jest zadbany, zachowane są alejki i ciągi komunikacyjne.

Inne

2 oficyny z 1 ćw. XIX w.
Oficyna, tzw. \\\"domek\\\" z 2 ćw. XIX w.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Daria Gozimirska9 miesięcy temu
Jestem spadkobiercą tego pałacu i ziemi. Od 30 lat staramy się o jego zwrot . Nic mi nie wiadomo , że Agencja wBydgoszczy sprzedała pałac. Miał być wydzierżawiony na 10 lat. Posiadam wszelką dokumentację a także wypisy z ksiąg . Ale wiele dokumentów dziwnie znika. Daria Gozimirska
Marek Kujawa9 miesięcy temu
A to ciekawe, sądziłem, że to Państwo po odzyskaniu dworku wydzierżawili obiekt. Bardzo dziękuję za informacje. Poprawiłem opis, lada dzień zmiany zostaną zaktualizowane.