Lubartów

Stan obecny

Muzeum Ziemi Lubartowskiej

Historia

Obiekt wzniesiony na przełomie XVIII i XIX wieku być może na starszych fundamentach. Autor projektu i pierwotny właściciel nieznani. Według lokalnej tradycji miał być to dom gen. Józefa Dwernickiego, dowódcy ułanów stacjonujących w Lubartowie. Rzeczywiście do powstania listopadowego Lubartów był miejscem stacjonowania 1 Pułku Ułanów (w samym mieście rozlokowano sztab oraz 1 szwadron), którym dowodził płk Jan Tomicki a w 1830 roku płk Ludwik Bukowski. Gen. J. Dwernicki w latach 1815–1829 był dowódcą 2 pułku ułanów stacjonującego początkowo w Krasnymstawie potem w Suwałkach, w 1830 objął dowództwo 3 pułku strzelców konnych w Sieradzu.
W 1853r.dwór wzmiankowany jako dom murowany kryty dachówką holenderską położony na nieruchomości zwanej Łaszczykowizną. W 1831 roku własność Piotra Łaszczyka a następnie jego syna Aleksandra, W XIX wieku właściciele często się zmieniali..Byli nimi m. in. :1858-Karol Załozielski, 1839-Klementyma z ks.Sanguszków - Małachowska , po niej Władysław hr. Ostrowski ,1852-Teodozja Sikorska, 1865 -Michał Dwojakowski. W XX wieku m. inn. wieloletni notariusz lubartowski Leon Lassota po nim Maria Łysińska i Janina Biedrzycka. W 1936 roku własność Państwowego Banku Rolnego w Lublinie od którego w 1937roku posiadłość nabywa ostatni prywatny właściciel Stefan Norbert Wercharcki (powiatowy lekarz weterynarii ). W 1967 roku przechodzi na własność Skarbu Państwa. Do 1988 roku obiekt był własnością Urzędu Miasta w Lubartowie a następnie przekazany został Muzeum Lubelskiemu w Liblinie, którego oddziałem jest Muzeum Regionalne w Lubartowie. (W 1958 roku jedno pomieszczenie udostępniono na zbiory Stowarzyszenia Miłosników Ziemi Lubartowskiej ,a zamiarem ówczesnego właściciela było przekazanie obiektu dla fundacji im. jego syna Ryszarda, który zginął w Powstaniu Warszawskim.) W 1983 roku obiekt przeznaczono na cele muzealne. W latach 1983-1989 przeprowadzono remont generalny, wymieniając praktycznie wszystkie ściany konstrukcyjne, stropy, więźbę dachową i pokrycie dachu oraz stolarkę okienną i drzwiową. Kolejny Remont w 2024 roku, (Jarosław Bochyński 2025)

Opis

Obiekt wolnostojący, usytuowany w centrum miasta, ok.10O m na wschód od kościoła parafialnego, po wschodniej stronie ulicy Kościuszki - kalenicowo do niej. Posesja na terenie łagodnie opadającym ku wschodowi ogrodzona współczesnym ozdobnym płotem.
Budynek parterowy, częściowo podpiwniczony, murowany z cegły ceramicznej pełnej i częściowo z kamienia na zaprawie cementowo-wapiennej. Obustronnie otynkowany. Nad piwnicą i parterem stropy żelbetowe ,płytowe, prefabrykowane na dwuteownikach stalowych. Więźba dachowa drewniana o konstrukcji krokwiowo-płatwiowej z dwoma ścianami stolcowymi. Dach kryty blachą miedzianą na deskowaniu. W części piwnicznej posadzka z płytek lastrikowych.Na parterze w salach ekspozycyjnych klepka dębowa, W hallu i sanitariatach-terakota, w pozostałych pomieszczeniach posadzki betonowe.
Schody zewnętrzne ceglane, obetonowane. Wewnętrzne do piwnicy i na strych żelbetowe ,dwubiegowe, prawoskrętne z balustradą z prętów metalowych. Takaż balustrada tarasu przy elewacji tylnej. Drzwi drewniane ościeżnicowe, płycinowe, dwuskrzydłowe, przy wiatrołapie do hallu z przeszkleniem oraz płytowe, jednoskrzydłowe. Okna drewniane, futrynowe, dwuskrzydłowe, czteropolowe z oberluftem, podwójne.
Dwór na planie prostokąta, szerokofrontowy, trójdzielny, dwutraktowy z wejściami na osi działu środkowego /głównie przez portyk wgłębny od zachodu i tylne przez taras od wschodu. Dział południowy z wtórnymi podziałami współczesnymi w związku z adaptacją obiektu dla potrzeb Muzeum.
Budynek parterowy, częściowo .podpiwniczony, prostopadłościenny, kryty dachem czterospadowym.
Ściany budynku na niskim cokole zwieńczone wydatnym profilowanym gzymsem koronującym. Elewacja główna /zachodnia symetryczna, siedmioosiowa, trójdzielna, z działem środkowym o licu ściany w partii parteru cofniętym w głąb i tworzącym portyk wgłębny podtrzymywany od frontu czterema kolumnami toskańskimi. Elewacja tylna asymetryczna, trójdzielna, sześcioosiowa, z działem środkowym zryzalitowanym, poprzedzonym tarasem. Elewacje boczne asymetryczne, dwuosiowe. Przy elewacji południowej zewnętrzne wejście do piwnicy.
Układ wnętrza działu północnego i środkowego pierwotny, dział południowy ze współczesnymi dodatkowymi podziałami. Wyposażenie pierwotne niezachowane.