Skatalogowanych zabytków: 11379
Zarejestruj się
Miniatura Niegosławice
Zdjęcie Waldemar Sosnowski 2013

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek Kujawa

Niegosławice

Województwo:świętokrzyskie
Powiat:jędrzejowski
Gmina:Wodzisław
Rodzaj obiektu:Dwór

Rejestr zabytków

Zespół:dworski, nr rej.: A.166/1-2 z 16.09.1972 i z 18.06.1977

Stan obecny

Prawdopodobnie własność prywatna.

Historia

Dwór z 1. poł. XIX w.
Niegosławice to wieś leżąca nad rzeką Mierzawą, w odległości 13,5 km na południe od Jędrzejowa i 16 km na zachód od Pińczowa. Już w XII w. była to własność książęca, a w 1192 r. komes Niegosław dał ją cystersom z Jędrzejowa w zamian za Buszków, nadany klasztorowi w 1167 r. przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jana. Oprócz wsi Buszków komes otrzymał od zakonników inwentarz żywy i zboże o wartości 30 grzywien srebra. Na pocz. XIII w. jeden z synów księcia, również o imieniu Niegosław, pozywał klasztor o zwrot Niegosławic. Nic jednakowoż nie wskórał, bo w 1212 r. książęta Leszek Biały i Konrad Mazowiecki ostatecznie przysądzili wieś klasztorowi. W XV w. we wsi oprócz folwarku znajdowały się młyny i karczmy, a część ziemi należała do kmieci oraz do zagrodników. Kmiecie płacili czynsz klasztorowi, oddawali płody rolne i produkty z gospodarstwa (w tym jaja) oraz pracowali dla klasztoru. Jan Długosz wymienia "robocizny": labor, powaba i osszyep (to nie są różne rodzaje prac, tylko słowa oznaczające właśnie obowiązek świadczenia pracy na rzecz pana). W 1529 r. Niegosławice składały dziesięcinę snopową dla klasztoru, wspólnie z wsiami: Sudoł, Prząsław, obie Brynice (Mokra i Sucha), Cierno, Czaczów, Chorzewa, Tarszawa, Bizoręda, Łączyn, Łysaków, Przyłęk, Nawarzyce, Skowronno, Błonie, Łukowiec, Chańcza, Węgleniec, Skroniów (z połowy wsi) oraz Potok Mały. Około 1530 r. król Zygmunt Stary po zapoznaniu się z ekspertyzą "komisarzy", zezwolił klasztorowi na budowę mostu, w miejscu gdzie dawna Mazgawa wpadała do Mierzawy. Myto (opłatę) ustalono na 3 denary od każdego wozu z towarami.
Po sekularyzacji zakonu wieś przeszła w ręce rosyjskiego rządu. W 1827 r. miała 40 domów i 226 mieszkańców.
W 1885 r. Niegosławice dzieliły się na wieś i folwark, leżały w pow. jędrzejowskim, gminie i parafii Nawarzyce. Ludność miejscowa trudniła się głównie płóciennictwem. We wsi znajdowała się szkoła początkowa. Niestety "Słownik Geograficzny..." nie podaje żadnych danych n.t. folwarku. Wiadomo, że w latach 20. XX w. dobra o pow. 480 ha należały do Marii Winnickiej (zm. w 1925 r.). Była ona pierwszą żoną Wincentego Reklewskiego z Mirogonowic. Mieli troje dzieci: Mieczysława (1912-1986), Jadwigę (1915-1943) oraz Tadeusza (1918-1999). Prawdopodobnie któreś z dzieci prowadziło majątek po śmierci matki. W 1930 r. wieś liczyła 663 mieszkańców.. We wsi był młyn B. Stępniewskiego, kowal S. Kilian oraz sklepy spożywcze: J. Michalskiego, F. Pytalskiego i S. Kwapienia. Po 2. wojnie dawne dobra Reklewskich zostały zabrane przez Skarb Państwa i rozparcelowane.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Słownik Historyczno-Geograficzny P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski - Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego;
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
1755935 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 /1929 - 1939/
- plik mapy: P46-S30-I_WODZISLAW_POD_JEDRZEJOWEM_1936.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Budynek parterowy, nakryty czterospadowym dachem i fasadą skierowany na południe, z lekkim odchyleniem na zachód. Wejście poprzedzone gankiem kolumnowym, nad nim trójkątna wystawka. Od północy parterowy, nieznaczny ryzalit, również zwieńczony trójkątną wystawką.

Park

Park z 1. poł. XIX / pocz. XX w. o pow. ok. 3,4 ha. Przed 1945 r. pow. parku mogła być większa, niemniej trudno obecnie ustalić gdzie przebiegała granica pomiędzy parkiem, a naturalnym drzewostanem rosnącym od jego południowej strony.

Inne

Zabudowania gospodarcze
Figurka p.w. św. Jana, w miejscu świątyni pogańskiej zwanej "Gontyną"
Figurka p.w. św. Antoniego, ok. 1864 r.
Figura MB z 1919 r.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.