Trzcianne

Historia

Trzcianne, po raz pierwszy wzmiankowane w 1456 roku, tworzyły dwie wsie otakiej samej nazwie, usytuowane po obu stronach rzeki Trzcianka. Prawobrzeżna należała do folwarku Boguszewo w starostwie knyszyński , część lewobrzeżna z folwarkiem do dóbr tykocińskich . Folwark "Karczak" w którego skład wchodził dwór (obecnie tereny, które obejmował występują na mapach pod nazwą “Korczak”)nie pojawia się na dziewiętnastowiecznych mapach okolic Trzciannej. Nie wspomniano o nim również w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego (Warszawa 1880 - 1902 r.) Powstał zapewne w wyniku sprzedaży części jednego z sąsiednich majątków Nowa Wieś i Boguszewo, na
Początku XX wieku. Ostatnimi właścicielami byli Sobocińscy. Budynek mieszkalny w Trzciannym został wybudowany W 1924 r. przez Amelię Sobocińską. Autor projektu nieznany. Niektóre źródła twierdzą że budowa trwała aż do 1939 roku. Rodzina Sobocińskich mieszkała w domu do czasów IIWŚ . Do 1940 r. dom zajmowali Sowieci a potem Niemcy. W 1945 r. dom zajął Skarb Państwa . Po wojnie W domu mieściły się służbowe mieszkania dla nauczycieli, a w latach 50-tych urządzono tu przychodnię weterynaryjną i cztery mieszkania. W latach 90-tych czyniono starania o wykupienie domu, ale z powodu niewyjaśnionych spraw własności nie udało się tego sfinalizować. W 1998 r. przychodnię weterynaryjną zlikwidowano, a dom wydzierżawiono. Architektura domu nawiązuje do tradycji dworu i jako „dwór” został wpisany w rejestr zabytków. (Jarosław Bochyński 2024)

Opis

Budynek usytuowany w płd.-wsch. części wsi przy ulicy 3 Maja (kiedyś 1 Maja). Fasadą zwrócony na zachód. Murowany z cegły, tynkowany, z boniowanymi narożami elewacji i facjaty, na
cokole, jednokondygnacyjny z użytkowym poddaszem, częściowo podpiwniczony. Więźba dachowa płatwiowo- kleszczowa ze stolcami. Dach naczółkowy z facjatą krytą dachem trójspadowym i lukarnami krytymi daszkami dwuspadowymi. Ścianki boczne facjaty i lukarn obite blachą. Kominy ceglane, tynkowane. Schody zewnętrzne jednobiegowe, betonowe. Schody wewnętrzne drewniane,2-biegowe, z tralkową balustradą .Ściany wewnętrzne murowane, tynkowane,
malowane. Sufity tynkowane. Stolarka drzwiowa i okienna drewniana, malowana olejno. Drzwi zewnętrzne ościeżnicowe, ramowe-płycinowe, częściowo przeszklone i jednoskrzydłowe, ramowe, drzwi wewnętrzne jedno- i dwuskrzydłowe, płycinowe. Okna ościeżnicowe, dwuskrzydłowe z nadślemieniem, w Iukarnach - dwuskrzydłowe.
Na planie prostokąta, z prostokątnym gankiem na wysokim cokole od zach. i przybudówką mieszczącą sień od wsch. Układ wnętrza dwutraktowy, trakty o różnej głębokości, na osi od zach. - korytarz mieszczący schody na poddasze. Wolnostojący, jednokondygnacyjny z mieszkalnym poddaszem, na wysokim cokole, podpiwniczony, nakryty wysokim dachem dwuspadowym naczółkowym. Od frontu ganek z czterema ñlarami, na których balkon poprzedzający facjatę krytą trójspadowym dachem. Po jej obu stronach - dwie lukarny kryte daszkami dwuspadowymi. Od wsch. sień nakryta dachem pulpitowym. We wsch. połaci dachu - trzy analogiczne lukamy. Do
pln. elewacji przylega wysoka piwnica na opał i schody prowadzące do niej. W kalenicy trzy kominy. (JB 2024)