Skatalogowanych zabytków: 11333
Zarejestruj się
Miniatura Biała
2015, zdjęcie Jerzy Mrozek
Miniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura BiałaMiniatura Biała

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Biała
Zdjęcie GREGORIUS ...

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Tymoteusz SłowikowskiJerzy MrozekTomek MalikGREGORIUS ...

Biała

Zulz

Województwo:opolskie
Powiat:prudnicki
Gmina:Biała
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Zespół:zamek, XVI, 1640, XVIII, XIX w., nr rej.: 572/59 z 15.06.1959

Stan obecny

Dalej w rękach prywatnych, niszczeje.

Historia

Budynek wczesnobarokowy z elementami późnorenesansowymi.
Zamek Pruszkowskich.
Pierwsze wzmianki o Białej pochodzą z 1225 r. Pod koniec pierwszej połowy XIII w. miała miejsce druga lokacja osady. Z racji swego położenia, na rubieżach Księstwa Opolskiego, Biała staje się siedzibą kasztelanii. Prawdopodobnie w miejscu późniejszego zamku wzniesiona zostaje wówczas drewniana warownia. Świadczyć o tym mogą odnalezione podczas prac archeologicznych poziomo ułożone drewniane bale, być może fundamenty budynków. W XV w. miasto otoczono murami wykonanymi z cegły, z użyciem kamienia, wzmocnionymi otwartymi basztami. Zachowany w północnej części zamku fragment muru o gotyckim wątku może świadczyć, że taki zamek mógł zostać otoczony murem połączonym z obwarowaniami miejskimi. W XVI w. z inicjatywy książąt opolskich wzniesiony został murowany renesansowy zamek. Składał się z głównego skrzydła wschodniego i drugiego -prostopadłego do niego- z otwartym dziedzińcem od południa. Od strony dziedzińca budynki posiadały półkoliste arkady. 12 lipca 1564 r. w Wiedniu wystawiono akt przekazujący pod zastaw rodzinie Pruszkowskich miasto Biała. W 1606 cesarz Maksymilian II sprzedał Białą wraz z dobrami Janowi Krzysztofowi Pruszkowskiemu. Pruszkowscy w latach 1638-1640 rozbudowali zamek w stylu wczesnego baroku. Wzniesione zostało skrzydło południowe, a w późniejszym okresie zachodnie z kondygnacyjną kwadratową wieżą w narożniku. Przez wiele lat zamek w Białej należał do głównych rezydencji rodu Pruszkowskich. W 1747 r. wdowa po Antonim Pruszkowskim sprzedała zamek i posiadłości Bartłomiejowi Oderfeldtowi, wcześniejszemu dzierżawcy dóbr. W 1872 r. zamek w Białej staje się własnością miasta. Zaadoptowany został na seminarium nauczycielskie, które funkcjonowało w nim do 1925 r. Podczas przeprowadzonego w XIX w. remontu zamurowano arkady, dzięki czemu powstał dodatkowy trakt komunikacyjny. Po II wojnie światowej budynek był siedzibą szkoły podstawowej i liceum ogółnokształcącego. W latach 80-tych XX w. urządzono w nim magazyn odzieżowy. Od tego momentu nastąpiła degradacja obiektu. Pod koniec XX wieku stał się własnością prywatną, co niestety nie poprawiło jego stanu.

Opis

Obecnie zamek w Białej to dwukondygnacyjna budowla nakryta siodłowymi i czterospadowymi dachami, wzniesiona na planie zbliżonym do litery \"F\". W narożniku zachodniego skrzydła znajduje się czterokondygnacyjna wieża zwieńczona wysokim, barokowym hełmem baniastym z latarnią. Zamek jest częściowo podpiwniczony. Jego elewacje są otynkowane, ozdobione gzymsami. Zachowały się kamienne obramienia okien i portale, a we wnętrzach sklepienia kolebkowo - krzyżowe. Elewacja boczna skrzydła południowego zwieńczona jest dwupiętrowym szczytem. Od strony dziedzińca widoczne ślepe, półkoliste arkady. W dolnej partii elewacji północnej zachowany gotycki wątek muru.

Inne

opis, dodał Jerzy M. Źródło: archiwum Urzędu Miejskiego w Białej.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

GREGORIUS ...5 miesięcy temu
Zamek w Bialej nadal opuszczony, choc sam obiekt nadal w stosunkowo dobrym stanie. Za to budynki gospodarcze powoli ulegaja "rozkladowi"...