Skatalogowanych zabytków: 11236
Zarejestruj się
Miniatura Kozłówka
Zdjęcie A. Łuczyński 2003
Miniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura KozłówkaMiniatura Kozłówka

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 51.4599, 22.4868

Kozłówka

Województwo:lubelskie
Powiat:lubartowski
Gmina:Kamionka
Rodzaj obiektu:Pałac

Rejestr zabytków

Zespół:pałacowy i folwarczny, nr rej.: A/457 z 16.06.1970 i z 16.03.1995

Stan obecny

Muzeum.

Historia

Pałac zbudowany w latach 1735-1742 zapewne wg projektu Józefa Fontany dla Michała Bielińskiego. W latach 1879-1907 nastąpiła przebudowa wg projektu Jana Heuricha młodszego dla Konstantego Zamoyskiego. Zmieniono elewację ogrodową, dobudowano portyk, dwie wieże, tarasy z arkadowymi podcieniami, kaplicę w pawilonie wzorowano na wersalskiej. W wyniku tych zmian pałac otrzymał charakter manierystyczno-eklektyczny. Zamoyski zgromadził w pałacu kolekcję dzieł sztuki, na którą składały się kopie najbardziej znanych prac z zakresu malarstwa i rzeźby. Także pokaźną bibliotekę. - Na przełomie XVIII i XIX w. pałac należała do Zamoyskich.

Opis

Budynek neobarokowy. Wnętrze korpusu ma charakter neorokokowy, pozostałe wnętrza - późnego baroku, klasycyzmu, empire i biedermeieru.
Obecnie w skład zespołu pałacowo-parkowego w Kozłówce wchodzą:
Pałac
Teatralnia
Kaplica
Oficyny Północna i Południowa
Kordegardy Północna i Południowa
Pawilon Północny
Pawilon Południowy (Powozownia).
W trakcie przebudowy w latach 1898-1911 wnętrza pałacu otrzymały nowy wystrój: neorokokowe i neoregencyjne plafony, marmurowe kominki, miśnieńskie piece, ozdobne dębowe parkiety.
Pokoje zostały urządzone w stylu II Cesarstwa. Ściany zawieszono obrazami i lustrami w bogatych złoconych ramach, okna przesłonięto kotarami i lambrekinami z jedwabnego adamaszku lub haftowanego aksamitu. Wnętrza wypełniły wysokiej klasy meble w stylach od neobaroku do empireu.
Dzisiejsza kolekcja malarstwa, rzeżby, grafiki i rysunku obejmuje portrety rodzinne (np. Zofii Zamoyskiej rysowany przez Francois Gerarda, Konstantego i Anieli Zamoyskich pędzla Leopolda Horowitza, Andrzeja Zamoyskiego dłuta Marcelego Guyskiego), malarstwo historyczne (obrazy Franciszka Smuglewicza i Józefa Oleszkiewicza), pejzaże (G.P. Panniniego, J.O. Harmsa), oraz bogaty zespół kopii arcydzieł malarstwa europejskiego.
Dział rzemiosła artystycznego zawiera między innymi porcelanę miśnieńską, wyroby manufaktury w Sevres i innych wytwórni europejskich, dwa duże serwisy szklane (jeden z herbami Zamoyskich) i takie rarytasy sztuki złotniczej, jak złocona wazka Martina Biennais, nadwornego złotnika Napoleona I czy figurka dzika z agatu ssłynnego Carla Faberge, dostawcy dworu cara Mikołaja II.
Większość wyposażenia od prawie stu lat znajduje się tam, gdzie była w czasach Zamoyskich. Rezydencja żadnego innego rodu polskiej arystokracji nie zachowała się w tak dobrym stanie.
GABINET hrabiego Konstantego Zamoyskiego zwany też pokojem Bielińskich, od wiszacych tu XVIII-wiecznych portretów tej rodziny. Największy z nich, przedstawiający marszałka wielkiego koronnego Franciszka Bielińskiego, jest zapewne dziełem Louis de Silvestrea, nadwornego malarza Sasów. Na wprost wejścia, nad XIX-wiecznym francuskim biurkiem, zamykanym cylindrycznie, wisi najstarszy obraz w zbiorach kozłowieckich - pejzaż ze starożytnymi ruinami pędzla Oswalda Harmsa z 1672 r., nieco niżej, z prawej, obraz o podobnej tematyce, włoskiego malarza Giovanniego Paola Panniniego z około 1750 r. Na tej samej ścianie, pod sufitem, portrety Wazów: Zygmunta III, Władysława IV i Jana Kazimierza oraz dwie podobizny Marii Ludwiki Gonzagi.
Naprzeciw nich portrety Czartoryskich. Niżej rysunek znakomitego francuskiego malarza François Gérarda z 1804 r., przedstawiający Zofię Zamoyską z synami Konstantym i Władysławem, a przy tejże ścianie, należący być może do niej, fortepian pionowy zwany żyrafą (Wiedeń, pocz. XIX w.)
SYPIALNIA hrabiego Konstantego Zamoyskiego. W najbardziej prywatnym z pokojów hrabiego wiszą głównie portrety jego najbliższych: rodziców - Jana i Anny z Mycielskich (po obu stronach wnęki), babki - Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej (największy; wg oryginału Józefa Grassiego z 1799 r.) i jej brata - księcia Adama Jerzego Czartoryskiego (nad drzwiami; wg W. Lesseur-Lesserowicza), kuzynki Konstantego Zamoyskiego - Pelagii z Zamoyskich primo voto Rembielińskiej secundo voto Branickiej (znakomita kopia pięknego portretu F. X. Winterhaltera), a przede wszystkim samego hrabiego i jego żony Anieli z Potockich Zamoyskiej, namalowane przez Leopolda Horowitza w 1877 r.
Między oknami intarsjowana sekretera (Niemcy, Würzburg, ok. poł. XVIII w.). Na lewo od łóżka szafka na cygara i biurko-kantorek. Przed łóżkiem angielski potrójny stolik, tzw. dumb waiter niemy kelner, ze srebrami i platerami z wytwórni angielskich i rosyjskich. W prawym narożniku sypialni, za parawanem, kącik toaletowy - umywalnia, a na niej zastawa łazienkowa z porcelany czeskiej (wytwórnia Fischer-Mieg w Brezowej, 2. poł. XIX w.), malowanej na wzór japońskiej porcelany Imari.

SALON MALY
W czasach Bielińskich mieściła się tu kaplica, przed wojną pokój najstarszego syna właścicieli. Obecne wyposażenie nawiązuje do stanu z początku naszego stulecia.
Wśród obrazów zdobiących ściany przeważają kopie arcydzieł malarstwa europejskiego. Nad drzwiami do łazienki Książę Henryk Lubomirski jako Amor wg Angeliki Kauffmann, a dalej zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Zuzanna w kąpieli wg J. B. Santerrea, Król Karol I Stuart i królowa Henrietta wg szkoły Van Dycka, niżej Maria z Dzierżanowskich Czartoryska i Cecylia Beydale, Amor i Psyche wg François Gérarda, Okropności wojny wg Rubensa, niżej Danae wg Tycjana, Dziewczyna z listem wg Greuzea, Sen Antiope wg Correggia i na dole portrety Konstantego, Andrzeja, Jana i Władysława Zamoyskich.
Pod oknem stoi włoski pianomelodicon z k. XIX w. - instrument do mechanicznego odtwarzania muzyki, w witrynie zaś srebra z różnych wytwórni europejskich oraz kryształowa zastawa z francuskiej huty Baccarat (4. ćw. XIX w.) - jedna z dwóch pozostałych po Zamoyskich (zachowało się 6 karafek i 55 kieliszków).

SYPIALNIA HRABINY.
Portret zbiorowy pędzla Sebastiana Norblina przedstawia Stanisława i Zofię Zamoyskich z sześciorgiem starszych dzieci. We wnęce nad łóżkiem wisi Wielka Święta Rodzina wg Rafaela, na bocznych ścianach portrety rodziców Konstantego Zamoyskiego, Anny Sapieżyny i Franciszka Mycielskiego. Obok pieca portret siostry Anieli Zamoyskiej - Janiny z Potockich Potockiej (wg Pantaleona Szyndlera).
Meble dziewiętnastowieczne: pośrodku francuski stół z l. 70. wykładany porcelanowymi płytkami, przy nim delikatne neorokokowe krzesełka, również neorokokowy szezlong (firma Jansen, Paryż) i stoliki do robót ręcznych, między oknami szafki-lodówki (firma Józef Sawicki, Warszawa).
Najpiękniejszy kominek w pałacu zdobi zegar francuski (J. Ardavani, Paryż) z miniaturą Zofii Zamoyskiej.
Na podłodze perski kobierzec Tabriz z początku XX w. z motywem drzewa życia.

SALON CZERWONY
Jest to główne, największe (114 m2) i najwyższe (9 m) pomieszczenie pałacu. Trzy porte-fenetre prowadziły niegdyś na nie istniejący dziś taras ze schodami do ogrodu. Okna i drzwi zdobią haftowane lambrekiny i kotary z czerwonego aksamitu, a w rogu stoi olbrzymi piec z biało-niebieskich kafli, jeden z trzech wykonanych na specjalne zamówienie.
Konstanty Zamoyski zgromadził tu - ku pokrzepieniu serc w latach narodowej niewoli - wizerunki polskich królów i hetmanów. Nie zapomniał też o chwale własnego rodu, umieszczając w najokazalszym wnętrzu portrety ordynatów i ordynatowych zamojskich. Z dwóch wielkich kompozycji poświęconych hetmanowi Janowi Karolowi Chodkiewiczowi Pożegnanie Chodkiewicza z żoną przed wyprawą chocimską namalował w r. 1808 Józef Oleszkiewicz, zaś obraz Śmierć Chodkiewicza pod Chocimiem jest przypisywany Franciszkowi Smuglewiczowi. Naprzeciw okien para portretów: hetmana i kanclerza Jana Zamoyskiego, twórcy ordynacji zamojskiej i potęgi rodu oraz jego czwartej żony Barbary z Tarnowskich. Centralne miejsce w salonie zajmują dwie półkoliste kanapy (firma L. Mergenthaler, Warszawa). Na francuskich intarsjowanych szafkach w stylu Ludwika XV stoją kopie rzeźb antycznych -Zapaśnicy i Umierający Gal, a na szafkach narożnych porcelanowe figurki Chińczyków z kiwającymi się głowami. Przy fortepianie amerykańska pianola z przełomu XIX i XX w. Jest to przystawka, która odtwarza na fortepianie lub pianinie muzykę zakodowaną na perforowanej taśmie papierowej.

SALON BIAŁY
Dwa największe obrazy to kopie portretów zbiorowych Zamoyskich - na jednym (wg Angeliki Kauffmann) kanclerz Andrzej Zamoyski z dziećmi: Anną, Aleksandrem i Stanisławem, na drugim (wg François Gérarda) Zofia Zamoyska z synami Konstantym i Władysławem. Oryginały obu spłonęły w 1939 r. w Pałacu Błękitnym. Na uwagę zasługują francuskie meble z 2. poł. XIX w. w stylu Ludwika XV: dwie witryny zdobione brązami z warsztatu E.Garniera, szafki intarsjowane, dekorowane brązami z motywem lwiej skóry, biurko wykładane markieterią, wykonane przez francuskiego ebenistę Beforta Młodszego, specjalizującego się w kopiowaniu mebli A.Ch. Boullea. Krzesła (firma Jansen, Paryż) stanowiły niegdyś wyposażenie kaplicy.
W witrynach zgromadzona jest porcelana z różnych wytwórni europejskich z XVIII, XIX i XX w., przedmioty oddane przez społeczeństwo polskie na Fundusz Obrony Narodowej w 1939 r. (złoty krzyżyk relikwiarzowy, para pierścieni, kamea z Hermanem i Dorotą) oraz inne drogocenne bibeloty (Chinka z chryzantemami z kości słoniowej, agatowy dzik z firmy Fabergé.

POKÓJ KREDENSOWY
W Kozłówce, podobnie jak w wielu rezydencjach, kuchnia była umieszczona poza budynkiem pałacowym, w oficynie południowej. Potrawy przenoszono dziedzińcem do pomieszczenia zwanego kredensem.
W pałacu Zamoyskich znajdowały się dwa kredensy - górny i dolny. Z dolnego podgrzane już potrawy przewożono windą do górnego, gdzie układano je na półmiskach, dekorowano i wnoszono do położonej obok jadalni. W odtworzonym górnym kredensie prezentowane SA naczynia kuchenne i fragmenty zastaw stołowych, m.in. berlińskiej, z białej porcelany, z lat 1913-1914, szklanego serwisu herbowego Zamoyskich i austriackich sreber herbami Habsburgów Habsburgów wiedeńskiej firmy J. C. Klinkosch z ok. 1900 r.

BIBLIOTEKA
Urządzona w stylu angielskim, z dębowymi, oszklonymi szafami, opatrzonymi herbami Jelita Zamoyskich i Pilawa Potockich. Księgozbiór liczy około 6700 woluminów, w tym 572 starodruki, najstarsze z XVI w. Tematycznie jest bardzo zróżnicowany, obejmuje dzieła z zakresu religii, filozofii, historii, prawa, nauk ścisłych i rolnictwa, słowniki i encyklopedie, podręczniki, książki dla dzieci, przewodniki i baedekery, literaturę klasyczną i lżejszą beletrystykę, zbiory kartograficzne i roczniki czasopism (m.in. prawie kompletny zbiórBiblioteki Warszawskiej z lat 1841-1914, kilkadziesiąt roczników francuskiego periodyku Revue des Deux Mondes czy pisma dla pań La Mode Illustreé i Bluszcz .
Pośrodku stół do karambola (firma Trotschel, Warszawa), nad nim potrójna lampa naftowa z pocz. XX w. Na kominku popiersie wybitnego polityka i działacza gospodarczego Andrzeja Zamoyskiego dłuta Marcelego Guyskiego z 1869 r. W przeciwległym rogu popiersie hetmana Jana Zamoyskiego

tekst: Rafał Gościnny 2011

Park

Ogród pałacowy przekomponowany przez Franciszka Szaniora. Rekonstrukcja parku wg prof. Gerarda Ciołka.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Paweł Chojnowski5 lat i 4 miesiące temu
Bardzo ładny pałac i prześliczne ogrody.