Radzyń Chełmiński - Fijewo - Fijewo

Stan obecny

Stan własności nieznany

Historia

Dwór z k. XIX w.
Fijewo to część Radzynia Chełmińskiego, leżąca przy DW nr 534, około 1 km w kier. północnym od jego centrum. W okresie staropolskim był to zapewne jedynie folwark służebny wobec zamku radzyńskiego, ponieważ nazwa takiej wsi nie występuje wśród wsi czynszowych, ani wchodzących w obręb dóbr Radzynia. Owszem, Chlebowski wspomina o położeniu zamku "pomiędzy Fijewem a miastem Radzyn" ale zapewne była to wówczas nazwa lokalna.
W 1930 r. dzierżawcą majątku należącego do skarbu państwa był Kurt Wiehman. Co oczywiste, dobra te nie leżały w obrębie współczesnej wsi Fijewo, ponieważ w okresie pomiędzy 1906 a 1939 w obecnej lokalizacji wsi F. znajdował się jedynie dworzec kolejowy. Nie było tam też żadnych domów, a kilka prywatnych gospodarstw znajdowało się jedynie przy drodze do Radzynia. Tak więc Fijewem była wcześniejsza domena fiskalna Radzyn (Domaine Rehden), leżąca obok Jeziora Zamkowego. Gospodarstwo prócz tradycyjnych upraw specjalizowało się w hodowli konia zimno-krwistego. Na ogólny obszar 634 ha składało się 416 ha ziemi uprawnej, 76 ha łąk i pastwisk, 16 ha nieużytków i 128 ha wody. Czysty dochód gruntowy wynosił 14247 marek.
W 1930 r. wieś liczyła 301 mieszkańców. Po 2. wojnie światowej dawne dobra znacjonalizowano, a w dworze prawdopodobnie mieściły się mieszkania. Na koniec dodajmy, że Niemcom na skutek długotrwałego procesu melioracji (od pocz. XX w.) udało się skutecznie zlikwidować jezioro i teraz znajdują się tam podmokłe łąki.
Opracowanie własne na podst. "Słownika Geograficznego...", ksiąg adresowych i map archiwalnych. Mapy z serwisu Mapster:
11799097 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 /1929 - 1939/
- plik mapy: P35-S28-D_RADZYN_CHELMINSKI_1939_LoC_G6520_s25_.P6.jpg
11814337 @ Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) cz. wsch. (Ostdeutschland) /1870 - 1945/
- plik mapy: 2679_Rehden_1906_McM86890.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

W lokalizacji dworu widoczny jest budynek zbudowany na rzucie prostokąta i fasadą skierowany na wschód, gdzie na osi zachował się półokrągły podjazd. Niestety nie wiemy, jaki jest stan zachowania substancji zabytkowej obiektu; niezbędne dalsze badania terenowe.
Na mapie sat. widzimy też dobrze zachowany układ przestrzenny zespołu, w tym oficynę obok dworu i większość dawnych zabudowań folwarcznych.

Park

Park dworski z końca XIX w. o pow. około 2,5 ha. Założenie zlokalizowane jest w kier. północnym od ruin zamku krzyżackiego.

Inne

Zamek gotycki, mur., 1310-1340

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011