Korzuchówka - Anielin

Stan obecny

Szkoła podstawowa.

Historia

Dwór z pocz. XX w.
Anielin to część wsi Korzuchówka, leżącej ok. 20 km na płd.-zachód od Łukowa. W dawnych wiekach Anielin nie istniał, natomiast Korzuchówka ma rodowód XVI-wieczny. Folwark w Anielinie powstał tu prawdopodobnie dopiero na pocz. XX w. i również wtedy wybudowany został opisywany dwór. Wcześniej ziemie te przez wieki należały do majętności Krzywda, od której K-kę odłączono w roku 1875. Korzuchówka obejmowała obszar 601 mórg, w tym 312 mórg ziemi uprawnej i 127 morg lasów. Z kolei Krzywda w 1885 r. dzieliła się na wieś i dobra, leżała w pow. łukowskim, gminie i parafii Radoryż. Na dobra oprócz folwarku miejscowego i K-ki, składały się Józefin, Radoryż Kościelny i Finkówka. O Anielinie w „Słowniku Geograficznym...” nie ma wówczas jeszcze ani słowa.
Na pocz. XX w. Krzywda, Korzuchówka a co za tym idzie i Anielin, należały do Leona Szulca h. Holnicki (1875-1948), który w 1919 r. ożenił się z Anną Marią Komorowskiej h. Nałęcz. Ich 320-hektarowy folwark otrzymał nazwę od imienia zmarłej córki – Anieli. Później urodziły się jeszcze 2 córki: Jadwiga (1922-1944) oraz Maria (ur. 1923). Jadwiga początkowo uczyła się wraz z siostrami w domu, pod opieką guwernantek, a następnie (okres 1934-1936) w Gimnazjum sióstr Niepokalanek w Szymanowie oraz w Gimnazjum Żeńskim w Lublinie im. W. Arciszowej. Jakoś tak się stało, że herb rodowy dziedzica przekształcił się w nazwisko, które przyjęło się w odniesieniu do matki i córek, tak więc popularnie nazywane są Holnickimi.
W 1930 r. Anielin leżał w gminie Radoryż Smolany, w pow. łukowskim. Korzuchówka wraz z Anielinem obejmowały wówczas 350 ha. Pobliska Krzywda z 545 ha należała do brata Leona – Władysława Szulca; był on również posiadaczem tamtejszego młyna. Z kolei młyn w K-ce (wraz z olejarnią) należał do L. Nowakowskiego.
W czasie 2. wojny światowej dwór w Anielinie stał się bazą dla rannych i „spalonych” konspiratorów z Warszawy, ponadto udzielał pomocy członkom grupy SGO (Samodzielna Grupa Operacyjna) „Polesie” gen. Kleberga. Leon Szulc był żołnierzem Obwodu AK w Łukowie, matka brała udział w Powstaniu Warszawskim, a po wojnie pracowała w KUL w Lublinie.
Jadwiga Holnicka świetnie jeździła konno i to ona dostarczała broń oraz informacje dla Obwodu ZWZ-AK w Łukowie. Miała wówczas pseudonim „Wisia”. Więcej o bohaterskiej dziewczynie i jej zasługach w Powstaniu Warszawskim pod podanym poniżej linkiem. Po wojnie w budynku dworu mieściła się szkoła podstawowa.
Źródła:
Fundacja generał Elżbiety Zawackiej, Teczka nr 3502/WSK Jadwiga Holnicka – Szulc;
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Księga Adresowa Polski..., 1930;
Geoportal.
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Stan zachowania substancji zabytkowej dworu – nieznany. Współczesny budynek szkolny wzniesiony jest na rzucie odwróconej litery „L” i fasadą skierowany na zachód.

Park

Park dworski z 2. poł. XIX w. o pow. 3,9 ha. Park zajmuje ok. ¾ działki ewid. nr ...498.