Skatalogowanych zabytków: 11209
Zarejestruj się
Miniatura Gniewkowo
2011, zdjęcie Marek Kujawa
Miniatura GniewkowoMiniatura GniewkowoMiniatura GniewkowoMiniatura GniewkowoMiniatura GniewkowoMiniatura Gniewkowo

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.8947, 18.4024

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek KujawaAndrzej M

Gniewkowo

Argenau

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:inowrocławski
Gmina:Gniewkowo
Rodzaj obiektu:Dwór

Stan obecny

Zespół Szkół Zawodowych w Gniewkowie

Historia

Dwór z XIX w.
Gniewkowo w XIV w. było siedzibą kasztelanii i stolicą jednego z księstw kujawskich. W mieście znajdował się gród księcia kujawskiego Kazimierza III gniewkowskiego, zdobyty w 1332 r. przez Krzyżaków, następnie spalony. Na tym miejscu Krzyżacy zbudowali zamek Argenau. Później książęta kujawscy odzyskali Gniewkowo i władali nim do czasów słynnego pretendenta do polskiego tronu, księcia Władysława Białego, który sprzedał księstwo królowi Kazimierzowi Wielkiemu w roku 1365, jednakże po śmierci Kazimierza zdobył i spalił zamek w 1375 r. Od 1379 Gniewkowo było lennem Władysława Opolczyka a później rodziny Kościeleckich (1457?1599). Nie wiadomo, co dalej działo się z zamkiem. W wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 r. miasto zostało włączone do Prus. W 1879 r. administracja pruska zgermanizowała nazwę miasta na Argenau. Utrzymała się ona do 1920, kiedy to miejscowość na mocy traktatu wersalskiego powróciła do Polski. W miasteczku istnieje szereg zabytków z kilku ostatnich wieków, głównie sakralnych, brak jest niestety informacji o rodach szlacheckich i losach miejscowego dworu. Gniewkowo nie stanowiło ośrodka większej własności ziemskiej. Dwór został wybudowany zapewne pod koniec XIX w. W tamtym czasie folwark zajmował cały obszar ujęty drogami do Złotnik Kujawskich i do Inowrocławia. Nosił niemiecką nazwę, utworzoną zapewne od nazwiska właściciela - Ludwiga - Ludwigsruh. W okresie międzywojennym i prawdopodobnie aż do 1945 r. majątek pozostawał w rękach niemieckich. Po 2 wijnie światowej i nacjonalizacji majątku utworzono tu szkołę. W latach 50 / 60-tych było to technikum, a póżniej ZSZ. Budynek uległ pożarowi i został odbudowany w 1987 r.

Opis

Budynek zbudowany na planie nieregularnego prostokąta. Korpus główny dwukondygnacyjny, prawdopodobnie dobudowany później. Północna, oryginalna część dworu jest parterowa, nakryta dwuspadowym dachem.

Park

Park z XIX w. o pow. około 2,5ha. Utrzymany w dobrym stanie, podzielony na części należące do szkoły oraz J.S.T. Rośnie tu stary drzewostan, który sugeruje znacznie starszy wiek założenia. Być może istniał tu wcześniej starszy dwór. Na centralnej polanie usytuowanej na zachód od dworu rośnie kilka okazów pomnikowych w wieku zbliżonym do 200-250 lat, reszta to drzewa w wieku około 100-150 lat. Okazy pomnikowe to: lipa drobnolistna dwuwierzchołkowa o obw. 425 i 315 cm oraz klon jawor o obw. 280 cm. W płd.-zachodniej części założenia znajduje się śródparkowy staw. W ostatnim czasie wewnątrz parku wybudowano Środowiskowy Dom Samopomocy. Zachodnią część założenia ogrodowego majętności Ludwigsruh stanowił 1-hektarowy sad. Obecnie na tym terenie znajdują się ogródki działkowe.

Inne

Rządcówka, dom mieszkalny, czworak i sześciorak.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.