Skatalogowanych zabytków: 11145
Zarejestruj się

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.4601, 17.1891

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek Kujawa

Biskupice

Biskupitz

Województwo:wielkopolskie
Powiat:poznański
Gmina:Pobiedziska
Rodzaj obiektu:Dwór

Stan obecny

Prawdopodobnie własność prywatna.

Historia

Dwór z połowy XIX w.
Wieś znana niegdyś jako Biskupice Duchowne lub Kościelne. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1256 r., kiedy to dziesięciny z Biskupic zostały nadane kościołowi we Wronczynie. Należała ona do dóbr biskupów poznańskich. Już w 1365 r. na rzeczce Cybinie zbudowany został pierwszy młyn, który przyłączono do biskupiego folwarku. W XVI w. wieś liczyła 24 łany, a dodatkowe 4 łany należące do sołectwa uprawiało 8 gospodarzy. W 1660 r. sołectwo w Biskupicach nabyło lolegium wikariackie w Gnieźnie. W 1749 r. biskup Teodor Czartoryski zapisał czynsz z Biskupic na utrzymanie Seminarium Duchownego w Poznaniu. Po 1 rozbiorze Polski, Prusacy skonfiskowali dobra kościelne, a we wsi utworzyli folwark oraz 8 działek dla gospodarzy. Obecny dwór wzniesiony został w 2 poł. XIX w., a w jego otoczeniu założono park krajobrazowy. Mniej więcej w tym okresie we wsi znaleziono urnę ze znakiem krzyża, którą przekazano Poznańskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk. Około 1880 r. było tu 17 domów z 204 mieszkańcami, w tym 86 katolików i 118 ewangelików: 56 analfabetów. Wieś należała do parafii w Uzarzewie. Właścicielem majątku był Bolesław Bardzki, ożeniony z Izabelą Krystyną Jaraczewską, którym w 1888 r. urodziła się córka Maria Jadwiga. Zaledwie rok później dziedzicem został Antoni de Krajewski, ożeniony z Franciszką Ksawerą Marią de Niesiołowską. W 1890 r. urodziła im się córka Maria Deograta. W 1892 r. w Uzarzewie związek małżeński zawarła Stefania Łukomska (córka Ignacego, który we wcześniejszym okresie był dziedzicem wsi) i Józef Żelisławski, właściciel Modły w guberni kaliskiej. W 1919 r. Żelisławski uczestniczył w zjeździe weteranów 1863 r., na Zamku Królewskim w Warszawie. W 1926 r. właścicielem 212-hektarowego majątku z 427 talarami dochodu był Ryszard Koerth. Na ogólny areał składało się 143 ha ziem uprawnych, 32 ha łak i pastwisk, 7 ha lasów, 25 ha nieużytków i 5 ha wód. W 1930 r. wieś leżała w powiecie poznańskim i liczyła 356 mieszkańców. Oprócz głównego majątku niewielkie, 76-hektarowe gospodarstwo we wsi posiadał Adolf Kautz, był tu także młyn L. Początka. W latach 1939?1943 wieś nosiła nazwę Konradsau, a w latach 1943?1945, pochodzącą od nazwiska właściciela ? Kautzheim. Po wojnie na mocy dekretu PKWN z 1944 r. majątek został przejęty przez Skarb Państwa Polskiego.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich...
Teki Dworzaczka (Regesty)
Genealogia Polaków. Dynamiczny herbarz rodzin polskich.
Księga Adresowa Gospodarstw Rolnych woj. Poznańskiego 1926
Księga Adresowa Polski 1930
Wikipedia

Opis

Dwór parterowy, nakryty dachem dwuspadowym, wzniesiony na planie prostokąta w dłuższej osi północ-południe, z wejściem usytuowanym od str. wschodniej. Od północy i południa do budynku przylegają parterowe przybudówki.

Park

Z dawnego parku z 2. poł. XIX w. zachowała się część o pow. około 1,2 ha. Jego układ przestrzenny uległ całkowitemu zatarciu. Nie licząc dworu, reszta zabudowy dawnego folwarku nie istnieje. Miejsce podwórza gospodarczego zajęły nieużytki, luźno porośnięte drzewami i krzakami. Część rezydencjonalna założenia wraz z częścią gospodarczą liczyły na pocz. XX w. około 4,5 ha. W jego południowej części znajdował się niewielki staw. Można przyjąć, że park w obecnej formie liczy ok. 3,5 ha.
Drugi duży folwark Biskupic znajdował się 800 m. od opisywanego założenia w kierunku zachodnim. Jego układ przestrzenny został całkowicie zniekształcony. Prawdopodobnie zachował się tu budynek mieszkalny dawnych właścicieli, który otaczają pozostałości ogrodu o pow. około 0,4 ha.
Opis na podstawie:
Mapster / Archiwum Map Zachodniej Polski, Pudevitz 1931.
Pomiary: Geoportal.

Inne

Kościół p.w. NMP Nieustającej Pomocy

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.