Będzitowo

Stan obecny

Własność UG. w Złotnikach Kujawskich
Część folwarczna - właściciel prywatny.
Oficyna - mieszkania prywatne.
Pozostałości parku w Będzitówku są własnością UG. w Złotnikach Kuj.

Historia

Dwór z XIX w.
W źródłach pojawia się w 2 poł. XV w. Będzitowo było wówczas własnością szlachecką. należało do wpływowego na Kujawach rodu Kościeleckich. W 1506 r. jeden z nich, Mikołaj Kościelecki herbu Ogończyk sprzedał wieś Nieciszewskim. Z rodziną tą był prawdopodobnie związany Bartłomiej Nieciszewski h. Bożedarz, w latach 1509-1513 podsędek inowrocławski, następnie sędzia inowrocławski w latach 1513-1520, zmarły w 1522 r.. W 2 poł. XVI w. wieś należała do M. Trzebińskiego h. Szeliga. W latach 1612-1617 w Będzitowie gospodarowała K. Trzebińska. Istnieje wzmianka o tej wsi z 1754 r. i dotyczy uregulowania prawa względem konstytucji z 1717 r.
W XVIII w. istniał już folwark, który dzielił się na część dworsko - parkową i folwarczną. Oprócz niego, w skład dominium wchodziły folwarki Będzitówek, Ignacewo, oraz Julianowo. Od 1830 r. aż do końca 2 wojny światowej właścicielami majątku była rodzina Trzebińskich - Ignacy i jego spadkobiercy: Julian (1865-1880 r.), Erazm (1880-1895 r.) i Marceli (1865-1939 r.).
Ostatni właściciel rodu Trzebińskich, gospodarujących tu 400 lat, opuścił majątek w 1946 r. Po wojnie w dworze mieściło się przedszkole, później świetlica, a także biura Gminnej Spółdzielni. Mniej szczęścia miał dwór w majątku Będzitówek, który został rozebrany, a park częściowo wykarczowany.

Opis

Dwór parterowy zwrócony północną elewacją w stronę dziedzińca, nakryty dwuspadowym dachem. Główne wejście i taras ze schodami miał usytuowane od str. zachodniej. W 2 poł. XIX w. do północnej ściany dobudowano piętrowy budynek o cechach lekko klasycyzujących, z nieznacznym ryzalitem w części środkowej i boniowanej elewacji.

Park

Park z XIX w. o pow. 3ha. Zaniedbany, o zatartym dawnym układzie przestrzennym, zachowały się dwie ścieżki, do dworu i do oficyny. Starodrzew reprezentowany jest przez dęby szypułkowe, kasztanowce białe, klony zwyczajne i in. Do okazów pomnikowych należy dąb szypułkowy o obw. w pierśnicy 445cm, rosnący w centralnej części parku. Po dawnym stawie pozostało jedynie zabagnione zagłębienie.

Inne

Gorzelnia i spichlerz z końca XIX w.
Czworaki z XIX w.
Zabudowania folwarczne z XIX w. m.in. stodoła zwana "kamionką".

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011