Skatalogowanych zabytków: 11209
Zarejestruj się
Miniatura Warszawa - Pałac Czapskich, Raczyńskich
Zdjęcie Napoleon 2010

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.2394, 21.015

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Roman Katolik

Warszawa - Pałac Czapskich, Raczyńskich

Dzielnica:Śródmieście
Województwo:mazowieckie
Powiat i gmina:Warszawa
Rodzaj obiektu:Pałac

Rejestr zabytków

Obiekt:pałac Raczyńskich z oficynami, nr rej.: 209 z 1.07.1965

Opis

Historia pałacu (ul. Krakowskie Przedmieście 5) sięga pierwszej połowy XVII wieku, kiedy w jego miejscu wznosił się drewniany dwór Aleksandra Ludwika Radziwiłła ? marszałka wielkiego litewskiego. W roku 1654 po śmierci fundatora dwór przeszedł w posiadanie jego syna Michała Kazimierza ? podkanclerza i hetmana polnego litewskiego. Tez zaś zdołał jeszcze przed śmiercią w 1680 roku wznieść fundamenty murowanej siedziby. W rok później nieruchomość zakupił Michał Radziejowski ? biskup warmiński, od roku 1686 kardynał, od roku 1687 arcybiskup gnieźnieński.
Do roku 1705 zdołał on wznieść murowany pałac, którego projektantem był prawdopodobnie Tylman van Gameren, autor jego drugiej rezydencji ? pałacu w Nieborowie. W roku 1712 Michał Prażmowski, który odziedziczył pałac sprzedał go Adamowi Sieniawskiemu ? hetmanowi wielkiemu koronnemu. On zaś zainicjował przebudowę swojej nowej siedziby, która trwała w latach 1717-1721.
Przy przebudowie rezydencji zatrudnieni byli architekci: Augustyn Locci, Karol Bay oraz Kacper Bażanka. Ten ostatni był prawdopodobnie głównym projektantem przebudowy pałacu. W wyniku tych prac budowla uzyskała swój ostateczny plan z dwoma ryzalitami na osiach elewacji frontowej i tylnej oraz czterema pawilonami narożnymi. W roku 1726 pałac przeszedł w posiadanie jego córki Marii Zofii zamężnej ze Stanisławem Ernestem Denhoffem ? wojewodą płockim i później ks. Augustem Aleksandrem Czartoryskim ? wojewodą ruskim. W roku 1732 Czartoryscy sprzedali pałac bankierowi Piotrowi de Riacour, który wyłożył nań 10.000 złotych polskich. Reszta wartości wyrównała długi Sieniawskich i ich córki Marii Zofii, która oddała w ten sposób pałac ?za koronki?.

W roku 1736 bankier odstąpił pałac Janowi Ansgaremu Czapskiemu ? wojewodzie chełmińskiemu, później podskarbiemu wielkiemu koronnemu. W roku 1742 pałac odziedziczyła jego córka Maria, żona Tomasza Czapskiego ? starosty knyszyńskiego. Na lata 1743-1744 przypadają prace rzeźbiarzy włoskich Antoniego Capara oraz Samuela Contessa przy dekoracji budowli. W latach 1752-1765 trwały prace, których zwieńczeniem było nadanie pałacowi późnobarokowego charakteru zachowanego po dziś.
W roku 1784 pałac odziedziczyła córka Tomasza Czapskiego Konstancja ? żona ks. Dominika Radziwiłła, później Stanisława Małachowskiego ? marszałka Sejmu Wielkiego. Około 1790 roku powstały dwie, trzypiętrowe, klasycystyczne oficyny dochodzące aż do Krakowskiego Przedmieścia, które pełniły funkcje kamienic czynszowych. Architektura oficyn została zharmonizowana z późnobarokowym pałacem w głębi posesji. Ich projektantem był Jan Chrystian Kamsetzer, który w tym samym czasie przekształcił wnętrza starego pałacu.

W roku 1808 po śmierci Stanisława Małachowskiego pałac przeszedł w posiadanie jego pasierbicy, księżniczki Marii Urszuli Radziwiłłówny ? żony generała Wincentego Krasińskiego. Z tego związku narodził się poeta Zygmunt. W roku 1826 w jednym z mieszkań lewej oficyny od Krakowskiego Przedmieścia mieszkała rodzina Chopinów. Na lata 1851-1852 przypada rozbudowa pawilonów frontowych nadająca im ducha późnobarokowego, harmonizując zarazem z resztą architektury pałacu. Projektantem tej rozbudowy był Henryk Marconi.
W tym samym czasie w pomieszczeniach południowych pałacu ulokowano zbiory biblioteczne Ordynacji Krasińskich. W roku 1867 nadbudowano korpus pałacu od nowo przebitej ulicy Berga zrównując go tym samym z pawilonami bocznymi. W tym miejscu umieszczono wejście do biblioteki. W roku 1890 przebudowano oficyny boczne wg projektu Juliana Antkiewicza oraz zmieniono dekorację w niektórych pomieszczeniach pałacu wg projektów Jana Heuricha starszego oraz Stefana Szyllera.

W roku 1859 po śmierci Zygmunta Krasińskiego pałac przeszedł w posiadanie jego syna Władysława a później wnuka Adama. W latach 1909-1945 właścicielem pałacu był hr. Edward Raczyński, który wszedł w jego posiadanie na mocy działów rodzinnych. W dwudziestoleciu międzywojennym pałac był użytkowany jako mieszkanie reprezentacyjne MSZ ? Józefa Becka.

Pałac spłonął już w 1939 roku w wyniku bombardowania niemieckiego. Oficyny boczne zostały zniszczone w trakcie powstania warszawskiego. W roku 1948 rozpoczęto odbudowę pałacu wg projektów Stanisława Brukalskiego przywracających budowli wygląd z połowy XVIII wieku. W roku 1959 odbudowa była ukończona. Od 1946 roku cały zespół zabytkowy użytkowany jest przez Akademię Sztuk Pięknych.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.