Kielce

Stan obecny

Siedziba Wydawnictwa Jedność . Budynek po wielu przeróbkach znacznie odbiega od pierwowzoru (2026)

Historia

Dom w stylu neorenesansowym i neogotyckim, prawdopodobnie zaprojektowany przez A.Borkowskiego, budowniczego powiatu kieleckiego 1847-65.
Dom wzniesiony prawdopodobnie w 3 ćwierci XIX wieku w miejscu siedziby starosty biskupiego folwarku zamkowego. Na planie Kielc z 1823 roku jest w tym miejscu dom murowany. W 1849 roku posesja wydzierżawiona przez kapitułę kolegiaty kieleckiej W. Biechońskiemu, podsędkowi Sądu Pokoju Okręgu Kieleckiego. W 1859 roku były tu : dom drewniany na podmurowaniu w ogrodzie, z murowany ogrodzeniem i bramą od ulicy; murowana piwnica i drewniana stajnia, wozownia i studnia, dom z gankiem „ w słupy" i 6 schodami marmurowymi do ogrodu; wewnątrz sień, salon, gabinet, sypialnia, jadalnia, pokój dziecinny i kuchnia ze spiżarnią.
Od 186 roku własność Batogowskich i spadkobierców. W 1914r. własność kurii diecezjalnej od której w 1920 roku zakupił Związek Księży Diecezji Kieleckiej "Praca", urządzającą drukarnię "Jedność". W 1939 roku posesja przejęta przez diecezję kielecką. W latach 1959-1963 budynek wraz z częścią posesji (1774m2) przejęty przez Miejskie Zakłady Graficzne Przemysłu Terenowego, które urządziły tu introligatornię, dokonując gruntownych przeróbek obiektu. W latach 70. XX wieku właścicielem budynku i części posesji stała się Spółdzielnia Inwalidów "Współpraca", prowadząca introligatornię.
Obecnie siedziba siedziba Wydawnictwa Jedność (JB2026)

Opis

Budynek położony w głębi posesji . Murowany z kamienia i cegły, tynkowany. Na planie prostokąta z sienią pośrodku i gankiem w elewacji zachodniej. Układ wnętrz 2-traktowy, przekształcony. Parterowy, z dachem 3-spadowym (od południa przekształcony) i piętrową wybudówką na osi; od wschodu przylega do niej nowa facjata. Od pd. i pd.-wsch. parterowe przybudówki i piętrowa wieża z klatką schodową. Elewacje symetryczne, z 3 oknami po obu stronach sieni, częściowo przysłonięte przybudówkami. Od ogrodu ganek z tarasem na piętrze (niegdyś na ostrołukowych arkadach), na którym żeliwna, ozdobna baIustrada. Szczyty środkowej wybudów i trójkątne, z profilowanymi gzymsami. Opis wg stanu z roku 1980 roku.
Obiekt przerabiany po 1920 roku oraz przekształcony gruntownie w początku lat 60. XX wieku (m.in. rozbiórka sklepień w piwnicach, zmiana rozplanowania wnętrz, przemurowanie okien i usunięcie wystroju, przeróbka okien. Według ekspertyzy z 1979 roku groziła zawaleniem (strop zniszczony przez grzyb i pożar). Na początku lat 80. pozwolenie na odbudowę zniszczonego budynku otrzymała szkoła kształcąca organistów. W latach 90. XX wieku do budynku wprowadziło się Wydawnictwa Jedność (do 2004 roku działała tu także drukarnia.) Dzisiejszy wygląd po kolejnych „remontach” znacznie odbiega od pierwowzoru. (Jarosław Bochyński 2026)

Inne

Źródła:
Karta Zabytku B. Paprocki 1980
Zdjęcie z 1980 roku B.Paprocki