Skatalogowanych zabytków: 11149
Zarejestruj się
Miniatura Stopnica
2007, zdjęcie Rafał Terkner
Miniatura Stopnica

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 50.4411, 20.9337

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Rafał Terkner

Stopnica

Województwo:świętokrzyskie
Powiat:buski
Gmina:Stopnica
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Obiekt:relikty zamku w budynku magazynu, nr rej.: A.76 z 16.10.1956

Historia

Po zamku królewskim do naszych czasów zachował się murowany z kamieni, dwukondygnacyjny budynek posadowiony w zachodniej części miasta. Budowla dotychczas nie została wystarczająco przebadana i jej dzieje jak również struktura przestrzenna nie są dobrze znane. Osada należy do najstarszych miejscowości dawnego księstwa sandomierskiego. Wg historyków już w końcu XI wieku osada była ważnym ośrodkiem kościelnym, z którego wywodzili się dwaj XII wieczni biskupi krakowscy.
Wg źródeł w Stopnicy w roku 1275 Bolesław Wstydliwy miał wydać przywilej dla klasztoru cystersów w Wąchocku. Był by to dowód archiwalny na istnienie tu XIII wiecznego dworu książęcego. Wg przekazów Jana Długosza w jego Liber beneficiorum (1470-1480) w Stopnicy funkcjonował już dwór królewski curia regia.
Na przełomie XIV i XV wieku w tutejszym zamku odbywały się sądy ziemskie województwa sandomierskiego. Warownia była również miejscem częstych wizyt polskich monarchów. W epoce jagiellońskiej miejscowość była ośrodkiem klucza dóbr królewskich i była zastawiana najwybitniejszym rodom możnowładczym: Ostrorogom, Zborowskim, Tarnowskim i Ossolińskim. W latach 1585-1618 zamek stanowił siedzibę starosty sandomierskiego Stanisława Tarnowskiego.
Po zniszczeniach zamku dokonanych przez wojska szwedzkie w trakcie najazdu, został on odbudowany przez nowego właściciela Jana Klemensa Branickiego ? marszałka nadwornego, od 1664 roku starostę stopnickiego. Odbudowa wykonana została w duchu ?włoskim?. W 1783 roku dokonano kolejnej przebudowy rezydencji, w trakcie której wzniesiono nowe murowane oficyny. Jej inicjatorem był Eliasz z Granowa Wodzicki.
W roku 1787 Stopnica była miejscem przebywania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Z 1789 roku pochodzi notatka z lustracji zamku: ?Zamek o 2 kondygnacjach, do którego od miasta wieżdżając do grobli poręczami opasanej, brama murowana?. Obecnie murowany dom pozbawiony jakichkolwiek cech stylowych służy celom gospodarczym.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.