Winiary Wiślickie

Stan obecny

Własność prywatna.

Historia

Dwór z XIX w.
Winiary Wiślickie to kolonia wsi Winiary Dolne, leżąca pomiędzy Nidą a lewym brzegiem Wisły, przy DW nr 79, w odległości 23 km na wschód od Kazimierzy Wielkiej. Po raz pierwszy wymienia ją Jan Długosz w swojej "Kronice Polski". W poł. XV w. wieś miała łany kmiece, folwark królewski i karczmę z rolą, z których dziesięcinę (o wartości do 8 grzywien) płacono prebendzie w Nowym Mieście (czyli Korczynie). W 1578 r. została odnotowana w regestach poborowych jako wieś królewska "Wynari", leżąca w pow. wiślickim. Było tu 8 osadników, 4 łany, 4 ogrodników z rolą, 1 komornik, 2 ubogich i 1 rzemieślnik. Przez kolejne wieki wieś nadal stanowiła dobra królewskie i wchodziła w skład starostwa korczyńskiego. Folwarkiem zarządzali kolejni dzierżawcy i tenutariusze.
W 1827 r. było tu 51 domów i 284 mieszkańców. W 1887 r. Winiary Wiślickie stanowiły gminę wiejską z folwarkiem, leżały w pow. pińczowskim i parafii Korczyn. We wsi znajdował się także browar. W latach międzywojennych Winiary leżały w gminie Pałecznica i powiecie miechowskim. Po wyzwoleniu Polski w 1920 r., dobra o pow. 108 ha przejął skarb państwa, a ich dzierżawcą był Marian Kubecki (1863–1925). Jego synem był Jerzy (1890-1940), późniejszy major W.P. Po wybuchu 2. wojny światowej folwarkiem zarządzali Niemcy, a po 1945 r. został rozparcelowany na cele reformy rolnej.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Słownik Historyczno-Geograficzny P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski - Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego;
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
11802180 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 [1929 - 1939]
- plik mapy: P47-S31-I_1936_LoC_G6520_s25_.P6.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór wzniesiony w płn.-wschodnim narożniku parku, fasadą skierowany na płn.-zachód. Parterowy z wyższą częścią środkową. Obie nakryte dachami dwuspadowymi. Budynek całkowicie pozbawiony cech stylowych.

Park

Park dworski z pocz. XIX w. o pow. 2,45 ha, częściowo zachowany w granicach sprzed 1945 r. W jego północnym narożniku schodziły się drogi: do majątków Żukowice i Czarkowy oraz biegnąca w kier. płn.-wschodnim - do wsi Winiary Dolne. Drogi te tworzyły dokładnie kąt prosty, choć ta biegnąca do Winiar straciła na znaczeniu i jest obecnie zwykłą drogą polną. Kluczowy dla opisu jest wspomniany narożnik, od którego park rozciągał się na południe, tworząc rzut nierównomiernego trapezu. Obecnie drzewostan koncentruje się jedynie na obrzeżach, zaś cały środek o pow. 1,25 ha stanowi trawniki albo łąkę (trudno rozpoznać na mapie sat.).

Inne

Ogrodzenie, pocz. XX w.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011