Ćmielów

Stan obecny

Zamek w rękach prywatnych , trwają prace budowlane. Wejść na teren nie można , postęp prac można śledzić na ":Facebuku" (2024)

Historia

Pozostałości zamku leżą na północny wschód od miasta, w dolinie i rozlewisku rzeki. Z powodu nie wystarczających badań nasza wiedza o początkach zamku pozostaje niekompletna. Pierwszy dokument pisany, w którym mowa o zamku pochodzi z 1388 roku. Istnieje jednak hipoteza, że dokument ten dotyczy pobliskiego zamku w Podgrodziu. Pewnym jest dokument z 1509 roku, w którym wymieniony jest burgrabia oraz dokument o rok młodszy wymieniający zamek z nazwy. Ruiny są najprawdopodobniej pozostałościami po zamku wzniesionym w latach 1519- 1531 przez Krzysztofa Szydłowieckiego herbu Odrowąż- kasztelana sandomierskiego (1509- 1515), krakowskiego (1526-1532), kanclerza koronnego (1515-1532). W latach późniejszych zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał między innymi do: Tarnowskich, Ostrogskich, Wiśniowieckich, Sanguszków, Małachowskich. W roku 1657 zamek został oblężony przez Szwedów. W roku 1702 warownia została częściowo rozebrana. Około 1800 roku przedzamcze zostało przerobione na browar a w roku 1905 na łaźnię. Ruiny są pozostałością po zamku wzniesionym w miejscu wcześniejszej warowni. Zamek na początku XVI wieku składał się z rezydencji wzniesionej na wyspie oraz przedzamcza usytuowanego od południa. Założenie pałacowe składało się z dwóch równolegle położonych w stosunku do siebie, niewielkich, posadowionych na planie prostokąta budynków, tworzących coś na kształt dziedzińca. Oba budynki połączone ze sobą od północy kaplicą- jednonawową, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Zespół pałacowy otoczony był nawodnioną fosą oraz wałem ziemnym. Z zabudowań przedzamcza do naszych czasów zachowały się dolne partie wydłużonego budynku, z trzykondygnacyjną wieżą bramną umieszczoną na wschodzie. Od zachodu do budynku dostawiono pod kątem prostym krótkie skrzydło. Wieża posadowiona na planie prostokąta była znacznie wysunięta poza lico muru budynku. W przyziemiu umieszczono wjazd główny sklepiony kolebkowo, z ostrołukowymi przelotami obramionymi kamieniem. Po obu stronach bramy umieszczono strzelnice kluczowe. Ponad wylotem bramnym umieszczono tablicę fundacyjną z roku 1531 w renesansowym obramieniu. W XVII wieku zamek został wyposażony w nowy system fortyfikacji bastionowych. System na planie prostokąta z czterema bastionami ziemnymi na narożach.
W XIX wieku - potomkowie Małachowskiego sprzedali Ćmielów Teresie z ks. Druckich-Lubeckich hrabinie Scipio del Campo i jej szwagrowi Wojciechowi Pusłowskiemu
W początkach XX wieku od ich potomka ruiny zamku kupił Kacper Bargieł- i wtedy funkcjonowała w nich jeszcze wspomniana wyżej łaźnia parowa.
W 1944 oku w wieży bramnej zamku okupanci niemieccy utworzyli szpital wojskowy.
Potem zamek popadał tylko w ruinę.
W 2009 roku ruiny zostały przejęte prze prywatnego inwestora z Zabrza, który chciał mu przywrócić dawna świetność Przeprowadzono prac archeologiczne pod kierunkiem dr Mariusza Ziółkowskiego. Nowy właściciel chciał powołać Centrum Edukacji Historycznej "Zamek Ćmielów" mające za cel odbudowę warowni, a następnie uczynić z niej centrum kulturalno i naukowe regionu. W 2010 roku w ruinach odbyły się pierwsze imprezy historyczne. Na wyspę poprowadzono drewniany most. W 2012 roku inwestor, który kupił ruiny i 2aczął je restaurować wycofał się nagle z dalszych prac, a wszystko co było zrobione przez jego ekipę zostało zniszczone. Rozkradziono fragmenty kamiennych okiennic oraz inne
cenniejsze znaleziska, które były ulokowane na wystawie w przedzamczu.
W 2022 roku małżeństwo z Gdańska kupiło od poprzedniego właściciela ruiny i zamierza w nich zamieszkać. Zamek zostanie zbadany i częściowo odbudowany. W roku 2024 prace trwają

Inne

Ruiny zamku z kaplicą.
Budynek przedzamcza z wieżą bramą.
Fortyfikacje ziemne.