Skatalogowanych zabytków: 9369
Zarejestruj się

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Grabiny Zameczek

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 54.2366, 18.7535

Grabiny Zameczek

Województwo:pomorskie
Powiat:gdański
Gmina:Cedry Wielkie
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Obiekt:zamek krzyżacki, nr rej.: 667 z 27.10.1973

Stan obecny

Zamek w ruinie.

Historia

Na niewielkim wzniesieniu, w pobliżu ujścia rzeczki Kłodawy do Motławy wznosi się malowniczy zespół dworski. W jego murach istnieją pozostałości po wójtowskim zamku krzyżackim datowanym na XV wiek. Z tej średniowiecznej budowli do dziś zachowały się piwnice i fragmenty murów. Na terenie zespołu znajdują się równie interesujące obiekty nowożytne takie jak kaplice Św. Trójcy oraz brama wjazdowa z XVII wieku z herbem Gdańska. W sąsiedztwie dawnego zamku ulokowano park skomponowany w XVI wieku i później wielokrotnie przekomponowywany. Znajduje się on na wyspie między kanałem i rzeką.
Zamek został wzniesiony zapewne po roku 1343, w którym została uregulowana sytuacja prawna Krzyżaków na ziemiach pomorskich. W początkowej fazie miał on postać dworu podległego komturii malborskiej i pełnił rolę ośrodka administracyjno-gospodarczego Żuław Steblewskich. Na lata 1403-06 przypada rozbudowa założenia przeprowadzona przez znanego architekta krzyżackiego Mikołaja Fellensteina. Nowe założenie miało formę czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem. Główny dom zamkowy został ulokowany przy kurtynie zachodniej, przy pozostałych kortynach wznosiły się budynki gospodarcze. System obronny wyposażony był w dwie baszty ulokowane w narożach południowo zachodnim i wschodnim oraz fosą, nawadnianą z kanału Kłodawy przekopanego w 1347 roku. Główna brama wjazdowa została umieszczona po północnej stronie założenia. Wewnątrz znajdowała się również wolnostojąca kaplica, rozebrana około 1522 roku. W roku 1459 zamek został uszkodzony. Po przejęciu go przez władze Gdańska został dzierżawiony różnym możnym rodom. Na lata 1514-18 przypada odbudowa zamku przez Eberharda Ferbera. Podczas wojny z Gdańskiem na zamku rezydował król Stefan Batory. W roku 1577 zamek został ponownie zniszczony. Już w roku 1578 podjęto działania prowadzące do jego renowacji, skończone w roku 1585. Głównym prowadzącym tych prac był architekt- fortyfikator czynny na Śląsku, Pomorzy i w Gdańsku Hans Schneider von Lindau. Powstały wtedy nowe budynki na średniowiecznych murach, między innymi skrzydło południowe i zachodnie, które zostało przedłużone od północy o tak zwany Dom Dzierżawcy. W latach późniejszych założenie było jeszcze przebudowywane. W trakcie prac powstały nowe budynki gospodarcze oraz kaplica umieszczona w budynku zachodnim.
W latach 90 tych zamek został objęty kompleksowymi pracami badawczymi. Ich wyniki potwierdziły autentyczność przekazów źródłowych. Obecnie zamek jest w posiadaniu prywatnym i został przeznaczony na cele hotelowo-rekreacyjne.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.