Skatalogowanych zabytków: 11149
Zarejestruj się
Miniatura Wojnowice
2013, zdjęcie Michał Jakobielski
Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice Miniatura Wojnowice

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 51.1977, 16.7953

Wojnowice

Wohnwitz

Województwo:dolnośląskie
Powiat:średzki
Gmina:Miękinia
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Zespół:zamkowy
Obiekt:zamek ?wodny?, nr rej.: 298 z 3.02.1954
Park:nr rej.: 431/W z 7.03.1979

Stan obecny

Właściciel: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu, hotel, restauracja i kawiarnia, sale konferencyjne.
Obiekt czynny od wtorku do niedzieli. Poniedziałek nieczynne.

Historia

Gotycki rycerski zameczek nawodny wybudowany w latach 1513-1530 dla Nikolausa von Scheibitza. Zamek przebudowano częściowo w XVIII i XIX w. Był stale zamieszkany do końca II wojny światowej. W 1956 roku budynek został zabezpieczony, a następnie odbudowany. W latach 70. i 80. XX w. doczekał się restauracji. - 24 lutego 1513 roku dobra nabył wrocławski mieszczanin Nikolaus Schebnitz i wybudował obecny obiekt. W 1544 roku właścicielką została Lukrecja Boner de Domo Huber. Jej pierwszym mężem był Jakub Boner, który rozpoczął przebudowę zamku w stylu renesansowym. Drugi mąż Lukrecji Andrzej von Hertwig dokończył prace w 1560 roku. 15 stycznia 1590 roku synowie Hertwiga sprzedali zamek Hansowi von Reibnitzowi. Kolejnymi właścicielami byli m.in.: Otto von Hohberg z Dobrocina, kupiec Wincenty Joanelli, Hans von Saurma (od 28 sierpnia 1609 roku). W 1649 roku dobra nabył Wit Röttel. W latach 1652-1825 właścicielami była rodzina von Mudrach. Następnie zaś ród von Maltzanów. W 1830 roku wieś należała do rodziny von Koschenbar, w 1845 roku - Priesemuthów. 1 lipca 1912 roku właścicielką majątku stała się Rita von Kramska, żona Hugo von Johnsona, którego rodzina pochodziła ze Szkocji. Obecnie użytkuje go Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Mieści się w nim siedziba fundacji oraz ogólnodostępny hotel oraz kawiarnia i restauracja.


Zamek jest jednym z nielicznie zachowanych przykładów na terenie dzisiejszej Polski późnośredniowiecznych założeń nawodnych, które zachowały swój zasadniczy układ przestrzenny. Zabytek cechują wyjątkowe walory artystyczne jak i powiązanie historyczne z późnośredniowieczną kulturą Wrocławia a zwłaszcza z patrycjuszowskim rodem Bonerów. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIII wieku i traktują ją jako mało znaczący majątek. Do XVI wieku w miejscowości funkcjonował folwark. Później majątek przeszedł w posiadanie możnych rodów mieszczan wrocławskich, z których Schewitzowie zainicjowali budowę murowanej siedziby. W latach 1537-1576 majątek należał do rodziny Bonerów i to im przypisuje się ukształtowanie zachowanej do dziś formy zamku. Po Bonerach warownia należała do kilku patrycjuszowskich rodów.

Budowa rozpoczęła się w 1513 roku z inicjatywy ówczesnego właściciela Mikołaja Schewitza. W początkowym okresie powstała część północna. W latach późniejszych powstało czteroskrzydłowe założenie z dziedzińcem wewnętrznym o wymiarach około 22 m X 24 m. Założenie otoczone było fosą, ponad którą przerzucony był od strony północnej most. Ostateczna forma zamku została ukształtowana około 1560 roku za panowania Bonerów. Zamek zbudowany został z cegły. Detal architektoniczny jak i dekoracje rzeźbiarskie (renesansowy portal i obramienia otworów okiennych) wykonane zostały z piaskowca. Bryła zamku poprzez dostawienie do bramy wysmukłej wieżyczki zwieńczonej krenelażem oraz udekorowanie szczytów formą schodkową charakteryzuje się malowniczością. Dziedziniec wewnętrzny w partii przyziemia otoczony został renesansowymi arkadami. Na jego środku umieszczono studnię o dekoracyjnej obudowie. Obecnie w wyremontowanym zamku mieści się Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego oraz restauracja, kawiarnia, hotel i sale konferencyjne.

Opis

Budynek wzniesiony na planie prostokąta. Ma cztery skrzydła zwieńczone trójkątnymi schodkowymi szczytami: trzy mieszkalne i jedno gospodarcze, które otaczają wewnętrzny dziedziniec ze studnią pośrodku. Zamek obwiedziony jest, dochodzącą niekiedy do samych murów, malowniczą fosą, zdwojoną od strony północnej, nad którą w XIX w. przerzucono most. Budynek nakrywa dach dwuspadowy z dachówki. Obiekt jest dwu- i trzykondygnacjowy z niewielką nadwieszoną na konsolach czworoboczną wieżą z krenelażem. Obok niej w elewacji frontowej znajduje się renesansowy portal o boniowanych ościeżach z herbami: Jakuba Bonera (lilią) po lewej, Lukrecji Huber po prawej z datą pod spodem "ANN: MDXLV" oraz Andrzeja von Hertwig pośrodku nad napisem: "INICIVM SAPIENCIE TIMOR DOMINI" - "Początkiem mądrości jest bojaźń Pana". Przy wschodnim skrzydle od strony dziedzińca znajdują się renesansowe trójarkadowe podcienie, które obecnie są oszklone. Podcienia w pozostałych skrzydłach zamurowano. We wschodniej ścianie zachowały się dwa wykusze latrynowy. W niektórych pomieszczeniach skrzydła wschodniego zachowały się renesansowe stropy oraz fragmenty fresków. Nad oknami budowli widnieją inskrypcje:"SEMPER MEMORARE NOVISSIMA TVA" - "Zawsze pamiętaj o swoim końcu", "ET IN AETERNVM NON PECCABIS" - "i w wieczności nie błądź", "SIC VITA NOSTRA FUGIT" - "Tak ucieka nasze życie".
W elewacji frontowej umieszczono dwie tablice upamiętniające przebudowy zamku. Na lewo od portalu znajduje się płyta z dwoma herbami - Mikołaja Schebitz i jego żony Urszuli Krohmaier, i napisem gotyckim, obecnie częściowo skutym, który w całości brzmiał:"Im 1513 Bauth mich Wohnwitz Niklas Scheibitz" - W roku 1513 zbudował mnie Wojnowice Mikołaj Scheibitz. Druga płyta znajduje się między oknami drugiej kondygnacji i napis na niej głosi:"IACOB BONER BAVET MICH" - Zbudował mnie Jakub Boner".

Park

Dokoła zamku rozciągają się pozostałości parku krajobrazowego z aleją dojazdową z 2 poł. XIX w. Koło mostu rośnie olbrzymia lipa drobnolistna.

Inne

Most nad fosą z 1870 r., nr rej.: 298 z 3.02.1954
Most nad stawem z 2 poł. XIX w., nr rej.: 431/W z 7.03.1979
Zespół folwarczny przy zamku z końca XIX w., nr rej.: 198/A/03 z 10.10.2003

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.