Lubiejewo Stare

Stan obecny

Własność prywatna, w trakcie odbudowy . Można obejrzeć z zewnątrz (2025)

Historia

W 1827 roku dobra Lubiejewo składały się z folwarków Lubiejewo i Pałapus oraz wsi Lubiejewo, Zakrzewek, Grądziki Pałapus i Klimonty. Obszar gruntów to 2298 mr. W Lubiejewie znajdowało się 13 domów i 107 mieszkańców.
Jednym z dawniejszych właścicieli Lubiejewa był Franciszek Barzykowski . Lubiejewo wniosła mu prawdopodobnie w wianie żona Zofia z Przyjemskich. W latach 70 XIX wieku rząd carski skonfiskował dobra Lubiejewo a następnie je rozparcelował na tzw. ”solidarne kupno” czyli nowi właściciele odpowiadali solidarnie jeden za drugiego przy spłatach należności. Ponieważ część chłopów nie wywiązywali się z e zobowiązań całość gruntów sprzedano niejakiej Brombergowej. Chłopów płacących należności przeniesiono Lubiejewa Nowego a resztę gruntów scalono. Od Brombergowej Lubiejewo kupił hrabia Skarżyński, od którego około 1900 roku odkupił je Hilary Feliks Ciemniewski. Z jego inicjatywy, w stylu eklektycznym, wybudowany został prawdopodobnie ok.1895 r. dwór w Lubiejewie. Przypuszczalnie projektantem dworu był inż. Jan Dobrzelecki, architekt powiatowy. Wraz z dworem postawiono zabudowania gospodarcze. W 1907 r. prof. S. Celichowski zaprojektował park í ogród na powierzchni 2 ha. Po śmierci Hilarego w 1928 roku majątek przeszedł na jego syna Tadeusza. Tenże w latach 1937/38 rozparcelował część majątku. Od 1941 roku do końca okupacji zarządzał administrator Krause. W 1945 roku majątek został rozparcelowany. Pozostała resztówka o powierzchni 29, 12 ha (wraz z parkiem) która przejął PGR. Do 1958 r. znajdowały się w dworze mieszkania dla pracowników PGR, następnie funkcjonowała w nim szkoła. Od 1964 r. mieścił się we dworze internat męski i przedszkole. Obecnie własność prywatna.(Jarosław Bochyński 2025)

Opis

Budynek murowany z cegły, otynkowany. Stropy belkowe z podsufitką. W piwnicach sklepienia Kleina. Więźba dachowa krokwiowo-jętkowa. Dachy dwuspadowe, kryte blachą cynkową. Podłogi parkietowe i z desek. Schody zewnętrzne murowane, jednobiegowe. Wewnętrzne drewniane, jednobiegowe. Balustrada drewniana ze skrzyżowanych krawędziaków i słupków. Drzwi zewnętrzne, prostokątne, drewniane, płycinowo-ramowe, jedno i dwuskrzydłowe z nadświetlem zamkniętym łukiem pełnym í odcinkowym. Drzwi wewnętrzne prostokątne, drewniane, płycinowo-ramowe, jedno i dwuskrzydłowe. Okna prostokątne, drewniane, jedno, dwu, trójskrzydłowe zamknięte łukiem pełnym i odcinkowym.
Budynek na planie zbliżonym do litery L, z zaznaczonymi czterema płaskimi ryzalitami. Dwa z nich znajdują się w elewacji zachodniej pozostałe w elewacji północnej i wschodniej Jeden z ryzalitów zachodnich poprzedzony prostokątnym gankiem na czterech słupkach. Ryzalit wschodni zamknięty trójbocznie. Wejście główna prowadzi z ganku do sieni. Sień prostokątna ścięta na narożu. W niej schody na poddasze. Wyjścia z sieni prowadzą na prawo i na skos do dwóch prostokątnych pomieszczeń. Wyjście na wprost łączy sień przez mały przedpokój z sanitariatem. Z przedpokoju drzwi prowadzą do dwóch pomieszczeń łączących się z korytarzem w płn. części budynku. Z korytarza wejścia do pokoju w ryzalicie zachodnim do umywalni, przedsionka, kuchni ,i pomieszczenia ze stopniami. W tym ostatnim przejścia do dwóch pomieszczeń w ryzalicie płn.i do piwnicy .Pokój lewy w ryzalicie łączy się korytarzem mieszczącym klatkę schodowe na poddasze.
Budynek o bryle rozczłonkowanej, parterowy z poddaszem, podpiwniczony w części płn., dachy o różnej wysokości, osobne nad każdą częścią dworu (JB2025).

Park

Park w Lubiejewie zaprojektował u 1907 Stefan Celichowski. Na powierzchni 1,22 ha zasadzono 75 gatunków drzew i krzewów. Park miał kształt trapezu ograniczony od zachodu drogą Ostrów Mazowiecka – Łomża, od południa drogą prowadzącą od wspomnianej drogi do wsi Lubiejewo Stare, od północy drogą prowadzącą od tej szosy do zabudowań gospodarczych, wzdłuż północnego obrzeża parku , zaś od wschodu drogą łączącą dwie wcześniej wspomniane.
Obecnie park ma kształty nieregularnego wieloboku – spowodowane zostało to przeznaczeniem całej północno-zachodniej części parku pod kompleks budynków szkolnych, a części wschodnie po szklarnie. W trakcie prac przy budowie szkoły zdewastowano centralną część parku. W latach 1961-1964 uporządkowano teren, lecz nie przywrócono mu dawnego układu. Wprowadzono modernizacje, poszerzono staw. W kolejnych latach w parku powstały budynki techniczne szkoły (np. hydrofornia), budynki mieszkalne, jakiś barak i sklep. Stosunkowo najmniej ucierpiało najbliższe otoczenie dworu. (Jarosław Bochyński 2025)
.

Inne

Źródła:
Karta zabytku E. Stawska
Ewidencja parku Lubiejewie J. Zieliński, L. Rogala, A. Lewczuk
Foto 1985 Z. Birkholz
Foto 2022 www.facebook.com/DworLubiejewo