Skatalogowanych zabytków: 11149
Zarejestruj się
Miniatura Nowy Sącz
2009, zdjęcie Paweł Bednarek
Miniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy SączMiniatura Nowy Sącz

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 49.6287, 20.6891

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Paweł BednarekAdam KucharskiTomek MalikJan PoszeptynskiŁukasz Szamraj

Nowy Sącz

Województwo:małopolskie
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Obiekt:ruiny zamku królewskiego, nr rej.: NoS-2-Ke-36 z 20.10.1936

Stan obecny

Pozostałości.

Historia

Pozostałości po królewskim zamku wznoszą się w północno-zachodniej części miasta w widłach Dunajca oraz Kamienicy. Ruiny nie były jak dotąd przedmiotem szczegółowych badań archeologicznych a te przeprowadzona na początku lat 90 tych miały charakter rozpoznawczy.
Miasto zostało ulokowane w roku 1292 na gruntach biskupiej wsi Kamienica. Biskup krakowski Jan Muskata uzyskał od Wacława II odpowiednią rekompensatę w postaci grodu bieckiego i wsi. Większość historyków jest zgodnych co do fundacji zamku i przypisuje ją królowi Kazimierzowi Wielkiemu pomimo braku tej fundacji w przekazach Jana z Czarnkowa i Jana Długosza. Za wiarygodnością tej tezy stoi przekaz z 1394 roku mówiący o uposażeniu zamku sądeckiego w dochody z żup bocheńskich.
Zamek mógł być zatem wznoszony jednocześnie z fortyfikacjami miejskimi. Brak szczegółowych badań utrudnia rekonstrukcję rozwoju przestrzennego zamku. Najprawdopodobniej przylegał on do murów miejskich a od miasta oddzielała go nawodniona fosa i wał. Więcej informacji na temat zamku zyskujemy z zachowanych dokumentów lustracyjnych z XVII i XVIII wieku. Zamek był dwukrotnie trawiony przez pożary w roku 1522 i 1611.
Dzieło odbudowy podjął starosta sądecki Stanisław Lubomirski (1597-1613). Po nim prace prowadzone były pod okiem jego następcy i syna Sebastiana. Lustracja z 1616 roku przedstawia taki stan rzeczy: zamek otoczony był murem z Bramą Grodzką, posiadał dziedzinie, dom główny z 40 komnatami ozdobionymi kamiennymi portalami oraz obramieniami okiennymi, budynki zaplecza gospodarczego. Niestety trud odbudowy zamku został zaprzepaszczony przez kolejne pożary z lat 1768 i 1769. W 1793 roku stwierdzono nieużyteczność budowli ze względu złego stanu technicznego.
Dzieła zniszczenia dopełniła powódź z 1813 roku w trakcie, której zachodnia ściana zamku osunęła się do Dunajca. W roku 1838 zamek przestał pełnić funkcje reprezentacyjne a w zachowanych budynkach urządzono koszary, więzienia i magazyny wojskowe. Na lata 1898-1914 i na okres między wojenny przypadają próby przywrócenia rezydencji dawnej świetności. W roku 1938 w odbudowanej części zamku ulokowano Muzeum Ziemi Sądeckiej. Całkowitą zagładę zabytku spowodował wybuch magazynu amunicji niemieckiej w 1945 roku.
Po zakończeniu II Wojny Światowej odbudowano resztki ocalałych murów miejskich bezpośrednio przylegających do zamku. Rekonstrukcji podległa Baszta Kowalska z późnorenesansową attyką i fragment muru obronnego z zadaszony, drewnianym gankiem straży.


Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Jan Poszeptynski3 lata i 7 miesięcy temu
Perełka warta przywrócenia do uzytkowania.
Teraz w stanie ruiny. Niszczeje nadal - niedawno -w ubiegłym roku baszta podpierana belkami , skarpa się sypie.
Jan Poszeptynski3 lata i 7 miesięcy temu
Perełka warta przywrócenia do uzytkowania.
Teraz w stanie ruiny. Niszczeje nadal - niedawno -w ubiegłym roku baszta podpierana belkami , skarpa się sypie.