Skatalogowanych zabytków: 11198
Zarejestruj się
Miniatura Rytro
M. E. Wojciechowscy
Miniatura RytroMiniatura RytroMiniatura RytroMiniatura RytroMiniatura RytroMiniatura RytroMiniatura RytroMiniatura Rytro

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 49.4893, 20.6862

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Mariusz KoszkulJan PoszeptynskiŁukasz Szamraj

Rytro

Województwo:małopolskie
Powiat:nowosądecki
Gmina:Rytro
Rodzaj obiektu:Zamek

Rejestr zabytków

Obiekt:ruiny zamku, nr rej.: 11-146-Kr/935 z 20.19.1936 oraz 25 z 18.04.1968

Historia

Pozostałości po warowni wznoszą się na szczycie wysokiego wzgórza na prawym brzegu Popradu. Prace wykopaliskowe prowadzone były w latach 60 tych przez A. Żakiego a w roku 1996 badania archeologiczne rozpoczęła tu ekipa A. Szybowicza. Najstarszy dokument pochodzi z 1312 roku i nadaje na powrót prawo zakonowi klarysek ze Starego Sącza poboru cła przy zamku ryterskim.
Do dziś kwestia fundacji zamku pozostaje sporna. Wg Jana Długosza pierwotnym właścicielem warowni pełniącej funkcję strażnicy komory celnej był komes Piotr Wydżga. W okresie panowania Władysława Łokietka zamek pozostawał w posiadaniu rodziny królewskiej. Od początku XV wieku warownia była własnością tenutariuszy: Jakusza z Boturzyna herbu Czewoja a później przedstawicieli rodu Toporczyków. Ci ostatni z biegiem lat przejęli nazwisko Ryterskich. W XVI wieku gospodarzem na zamku był Piotr Kmita. Po tym okresie zamek zaczął popadać w ruinę. Sytuację warowni obrazuje przekaz Marcina Bielskiego (zm. 1575) oraz teksty lustracji z lat 1616-1617. Dowiadujemy się z nich, że zamek spustoszał oraz, że pozostało z niego zaledwie trochę muru na górze wysokiej. Obecny stan badań utrudnia pełnie rozpoznanie dziejów i przemian architektonicznych zamku.
Zamek sięga swym rodowodem końca XIII wieku. Z tego okresu pochodzi wolnostojąca, cylindryczna wieża (średnica zewnętrzna u podstawy 9,5 m i wewnętrzna 2,4-2,6 m), zbudowana z piaskowca. Dziś wieża zachowała się do wysokości 10 m. W drugiej fazie rozbudowy zamku powstał mur obronny okalający wierzchołek wzgórza. Wieża flankowana była z obu stron murowanymi budynkami. Dziś zachowały się och relikty. Przy zachodniej kurtynie zbudowany był dom mieszkalny o układzie dwudzielnym. W okresie późniejszym dom był przebudowany i dostosowany do obrony z użyciem broni palnej. Świadczy o tym zachowana strzelnica z charakterystycznym rozglifieniem. Na wschód od wieży wznoszą się relikty budowli, która najprawdopodobniej pełniła funkcję wjazdu na dziedziniec. Założenie bronione było od pozostałej części wzgórza wałem ziemnym i fosą.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Jan Poszeptynski3 lata i 10 miesięcy temu
Powoli się odnawia....
Jan Poszeptynski3 lata i 10 miesięcy temu
Powoli się odnawia....