Skatalogowanych zabytków: 11209
Zarejestruj się
Miniatura Maziarnia Strzelecka
2017, zdjęcie Grzegorz Chowicki
Miniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia StrzeleckaMiniatura Maziarnia Strzelecka

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 50.9512, 23.8484

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Grzegorz Chowicki

Maziarnia Strzelecka

Województwo:lubelskie
Powiat:chełmski
Gmina:Białopole
Rodzaj obiektu:Pałac

Rejestr zabytków

Zespół:pałacowy, 1903-1909 r., nr rej.: A/123/29 z 15.07.1985

Stan obecny

Pałac podlega Nadleśnictwu Strzelce.

Historia

Pałac myśliwski Zamoyskich z 1903 r.

Pierwsza wzmianka o miejscowości Strzelce pochodzi z roku 1628 kiedy to jej dzierżawcą był wojewoda bełzki Rafał Leszczyński. W 1765 r. dzierżawca starostwa dubieńskiego, do którego należały dobra Srzelce, był generałem artylerii litewskiej Eustachy Potocki.
Kolejnym dzierżawą w 1770 roku był Adam Chłoniewski, kontenol brzeski, a w 1771 roku Celestyn Czaplic, podkomorzy łucki.
Rząd Królestwa Polskiego w dn. 3 lutego 1834 r. sprzedał dobra strzelecki Józefowi i Karolinie z Morczewskich Iżyckim, herbu Bończa. Od Iżyckich nabył je Witold hrabia Polebyło herbu Trzywdar w dniu 12 czerwca 1956 roku.
Dnia 12 sierpnia 1875 roku dobra strzeleckie nabył Józef hrabia Zamoyski i w 1877 roku odsprzedał Ordynacji Zamojskiej. W skład Ordynacji Zamojskiej dobra Strzeleckie wchodziły do 1936r kiedy to w dniu 17 września Nadleśnictwo Strzelce zostało sprzedane Skarbowi Państwa na cele ?Akcji oddłużeniowej? Ordynacji Zamojskiej. Zgodnie z powyższym cała nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa ze wszystkimi budynkami z wyłączeniem jedynie umeblowania i urządzenia pałacu myśliwskiego, nadleśnictwa i kancelarii leśnictwa oraz inwentarzy martwych.
Budowę pałacu ?Myśliwskiego? rozpoczęto w 1903 roku i już w listopadzie tego roku zakończono roboty murarskie. Pomimo sukcesywnie prowadzonych prac wykończeniowych już w 1909 r. pałac musiał ulec przebudowie ze względu na nieprawidłowe posadowienie. Teren wokół pałacu pierwotnie nie został odwodniony i wody gruntowe zaczęły zagrażać murom budowli. Przebudowa prowadzona była przez warszawskiego architekta Jana Heuricha, który zaprojektował również dębowy kominek w dużej sali.
Jednakże pałac niedługo lśnił pełnym blaskiem swej świętości. Już w lipcu 1915 r. przemarsz wojsk rosyjskich spowodował znaczne straty, zniszczono meble i wyposażenie pałacu. Kolejny przemarsz wojsk, tym razem austriacko - węgierskich w sierpniu 1915 r. przyniósł dalsze zniszczenia. Ze zniszczeń tych pałac nie podniósł się już nigdy, brak bowiem informacji o nowych zakupach czy też pracach przy porządkowaniu pałacu.
Pismo z sierpnia 1922 r. skierowane do Zarządu Głównego Ordynacji Zamojskiej informuje o powoli postępującej dewastacji pałacu. Blacharka, a zwłaszcza rynny wymagały natychmiastowej naprawy. Ponadto lekko zarysowały się mury zewnętrzne południowego skrzydła. W 1923 roku pałac został wydzierżawiony przez Spółkę Zamojską Przemysłu Drzewnego. Obiekt przedstawiał się wówczas żałośnie.
W związku z mającą nastąpić sprzedażą Nadleśnictwa Strzelce skarbowi Państwa, zobowiązano się zgodnie z porozumieniem usunąć z pałacu herbowe klamki i zastąpić je zwykłymi. Usunięciu podlegała także boazeria ze ścian w dużej sali, gdzie pozostawiono jedynie kasetony, strop oraz dębowy kominek na całej wysokości.
Zieleń przy pałacu powstała dopiero pod koniec lat 20-tych. Pismo Zarządcy Ordynacji z dnia 31 marca 1928 r. donosi o wydaniu zgody na zmianę gruntów przy pałacu, zajmowanych dotychczas przez stróża pałacowego pod kartofle, w celu ozdobienia terenu przy pałacu trawnikiem i grupami drzew.
Ordynat na polowania przyjeżdżał tylko zimą. Nie były to duże polowania, najwyżej na kilka sań. Od 10 lat obiekt nie jest wykorzystywany. Jedynie okazjonalnie odbywają się tam wesela i przyjęcia. Jedno wesele okoliczni chłopi pamiętają doskonale. Swą córkę wydawał za mąż I sekretarz Komitetu wojewódzkiego PZPR w Chełmie.
Dziś pałac podlega Nadleśnictwu Strzelce.

tekst: Mariusz Dolhan 2011

Park

Park krajobrazowy z 3 alejami z XIX i pocz. XX w.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.