Skatalogowanych zabytków: 11145
Zarejestruj się
Miniatura Wenecja
zdjęcie Marek Kujawa 2009
Miniatura Wenecja

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.7977, 17.7588

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek Kujawa

Wenecja

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:żniński
Gmina:Żnin
Rodzaj obiektu:Dwór

Rejestr zabytków

Obiekt:dwór, nr rej.: 199/A z 15.05.1986

Stan obecny

Mieszkania prywatne. Współwłaścicielami dworu są państwo Citkiewicz.

Historia

Dwór z 1 poł. XIX w.
Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XIV w., kiedy to osada należała do rodu Nałęczów. Nosiła nazwę Mościska, którą to Mikołaj Nałęcz zmienił na Wenecję, po powrocie ze studiów w Wenecji. Także z jego inicjatywy powstał tu zamek obronny oraz kościół, na miejscu którego do dziś istnieje świątynia z XIX w.. W XIV w. Wenecja otrzymała prawa miejskie, które w latach późniejszych zostały jej jednak odebrane. Wenecja znajduje się na Szlaku Piastowskim. Wiedzie przez nią również trasa Żnińskiej Kolei Powiatowej, posiadającej rozstaw szyn liczący jedynie 60 cm, co sprawia, że są to najwęższe tory kolei publicznej w Europie. W sezonie turystycznym możliwa jest przejażdżka kolejką na trasie: Żnin-Wenecja-Biskupin-Gąsawa. Znajduje się tu również jedyny na świecie czynny parowóz Px38-805 o nazwie "Leon" poświęconej Leonowi Lichocińskiemu, nazywanemu "księciem pałuckich przewodników". Jego opowieści o historii kolejki i rodzinnych Pałuk przyciągały rzesze turystów.
Majątek ziemski w Wenecji powstał prawdopodobnie w końcu XIX w. i początkowo był własnością Komisji Kolonizacyjnej. Późniejszy niemiecki właściciel z powodu trudności finansowych sprzedał majątek, który następnie uległ parcelacji. Tzw. "resztówkę" kupiła rodzina Nyków, która była właścicielami dworu, parku, zabudowań gospodarczych i obszaru 33 ha, aż do 1939 r. Po wojnie żył potomek ostanich właścicieli, Michał Nyka, który pochowany jest na weneckim cmentarzu.

Opis

Dwór klasycystyczny. Budynek wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, parterowy z dwuspadowym dachem i użytkowym poddaszem. W osi wejściowej fasadę zdobi piętrowy, nieznaczny ryzalit, poprzedzony gankiem i zwieńczony niewielkim trójkątnym przyczółkiem ze sterczynami. Do wsch. szczytu budynku dostawiona jest parterowa oficyna na planie oktagonu, nakryta płaskim dachem. Przed przebudową dworu w osi wejściowej znajdowała się weranda. Elewacje zachowały częściowo detal architektoniczny, gzymsy i obramienia okien.

Park

Brak typowego parku dworskiego. Założenie znajduje się w tzw. Dolnej Wenecji, położonej między trzema jeziorami: Skrzynka, Biskupińskim i Weneckim. W otoczeniu dworu rośnie kilka starych drzew, również niewielkie skupienia znajdują się przy brzegach jeziora Skrzynka. Można domniemać, że dawny park zajmował obszar od dworu do granic jeziora. Obecnie znajdują się tu ogródki mieszkańców i nieużytki.

Inne

Budynek dawnej podcieniowej kuźni z 1908 r.
Spichlerz z XIX w.
Zabudowania gospodarcze
Dom lekarza z 1821 r.
Ruiny zamku z XIV w.
Muzeum Kolei Wąskotorowej
Kościół, mur. z XIX w.
Grób Walentego Szwajcera (odkrywcy osady w Biskupinie) na miejscowym cmentarzu

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.