Skatalogowanych zabytków: 11162
Zarejestruj się
Miniatura Samostrzel
2009, zdjęcie Marek Kujawa
Miniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura SamostrzelMiniatura Samostrzel

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Samostrzel
Zdjęcie Alojzy Nowak

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 53.1434, 17.4402

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek KujawaTadeusz RepećMaciej PawłowskiAlojzy Nowak

Samostrzel

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:nakielski
Gmina:Sadki
Rodzaj obiektu:Pałac

Rejestr zabytków

Zespół:pałacowy, nr rej.: 38/A z 21.07.1970

Stan obecny

Pustostan. Właścicielem jest Adam Bachleda - Curuś.

Historia

Pałac z przełomu XVII i XVIII w.

Wieś Samostrzel po raz pierwszy pojawia się w dokumentach w 1228 r. Później należała do dóbr rycerskich. W 1429 r. jej właścicielem był Grzymisław, który przez historyków uznawany jest za protoplastę rodu Samostrzelskich. Ostatnim z rodu był Paweł, fundator drewnianego kościoła w Sadkach, zmarły pr. w 1587 r. Wymarcie rodu Samostrzelskich spowodowało, że wieś wraz z przynależnymi do niej osadami była kolejno we władaniu rodziny Orzelskich, następnie Grudzińskich i Opalińskich. Najprawdopodobniej w drodze mariażu Samostrzel stał się własnością rodziny Łąckich, a w 1698 r. cały klucz samostrzelski z wsiami: Mrozowo, Kraczki, Żelazno kupił Piotr z Bnina Bniński.
Pałac powstał w latach 1740 - 1749, jego budowę rozpoczął Piotr Bniński, a kontynuował syn Wojciech. Architektem rezydencji, która została wzniesiona przed 1749 r., był Merkier ze Szczecinka. Kolejne przebudowy w 1830 i 1880 r. (architekt Franciszek Schwechten) zmieniły charakter budowli zgodnie z panującą modą. Do 1939 r, pałac był jedną z najwspanialszych rezydencji rodowych Polski północnej. Ostatnia z rodu Bnińskich - Maria zmarła w 1934 r..
Pod jej patronatem w okresie II Rzeczypospolitej działała tu placówka PCK, stowarzyszenie Młodych Polek oraz parafialny Caritas.
W czasie II W.Św. pałac został zajęty przez Niemców, którzy doszczętnie go ograbili i ulokowali w nim organizację młodzieżową Jugendheim, a w 1943 roku, po klęskach na froncie wschodnim, szpital wojenny. W tym celu dokonali kolejnej przebudowy.
Po wojnie w latach 1947 - 1982 funkcjonowała tu szkoła rolnicza, ktorej jednym z dyrektorów był obecny kustosz Tadeusz Przyborowski, potem nastąpił kolejny remont i przebudowa, zarzucona w 1990 r.
Od momentu przejęcia zabytku przez wojsko w 2004 r. nic się nie dzieje.. .Niedawno jeszcze była koncepcja utworzenia w pałacu wojskowego ośrodka wypoczynkowego, niestety upadła

Gościły tu takie znakomitości jak Adam Mickiewicz, Jan Kiepura, Józef Piłsudski, Ignacy Mościcki, generał Edward Rydz - Śmigły, a także oficerowie wojsk napoleońskich.

Opis

Pałac barokowy, a po przebudowie w 1880 r. neoklasycystyczny.
Piętrowa, podpiwniczona budowla z dwoma skrzydłami, nakryta dwuspadowum dachem. Główne wejście znajduje się w lekko wysuniętym ryzalicie w osi budynku. Poprzedzone jest tarasem na wysokości pierwszego piętra, wspartym na czterech kolumnach. Korpus główny posiada jeszcze dwa ryzality boczne, które łącznie ze środkowym są zwieńczone trójkątnymi naczółkami z płaskorzeźbami.

Park

Park został założony w XVIII w. i przekomponowany pod koniec XIX w. w sposób nawiązujący do włoskich ogrodów tarasowych, z obszernymi schodami prowadzącymi na niższe partie ogrodu. Rzeka Rokitka płynąca przez park, nadaje uroku temu skupisku zieleni liczącemu ok. 500 sztuk drzew w wieku blisko 200 lat.

Inne

Klasycystyczna oficyna z XIX w.
Spichlerz z 1880 r.
Browar i pozostałości ogrodzenia z 1880 r.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.