Skatalogowanych zabytków: 11211
Zarejestruj się
Miniatura Wolice
2010, zdjęcie Marek Kujawa

Zdjęcie archiwalne

Miniatura Wolice
Zdjęcie Marek Kujawa

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek Kujawa

Wolice

Wolitz

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:żniński
Gmina:Barcin
Rodzaj obiektu:Dwór

Stan obecny

Własność prywatna.

Historia

Dwór z k. XIX w.
Najwcześniejsza wzmianka o Wolicach pochodzi z 1474 r., kiedy była wymieniana w dokumentach jako Wolna. W tamtych czasach były to dobra dziedziczne Raczkowskich. Ciż właśnie Raczkowscy, właściciele Marcinkowa Górnego, część czynszu z Wolic sprzedali w tymże roku Mikołajowi Janowskiemu, kasztelanowi śremskiemu. Na pocz. XVI w. wieś płaciła dziesięcinę snopową oraz po groszu kolędy z łanu proboszczowi ze Szczepanowa. W 1577 r. były tu 3 łany, a w 1620 r. 4 półłanki. Na przestrzeni kolejnych stuleci była to wieś szlachecka. W XVII w. należała do możnego rodu Niemojewskich herbu Szeliga, a od połowy tegoż stulecia do Zygmunta Grudzińskiego, wojewody kaliskiego. W XVIII w. jej właścicielem był Jan Paweł Szygowski, starosta kruszwicki, a następnie Łochoccy z Barcina. Pod ich zarządem w XIX w. majątek znajdował się w wysokiej kulturze rolnej, za co otrzymał miano „dóbr rycerskich” – Rittergut. Około 1890 r. wraz z folwarkiem Friedrichsrode liczył 781 ha i przynosił 5064 marki czystego dochodu gruntowego. We wsi znajdowało się 8 domów ze 167 mieszkańcami (w tym 131 katolików), ponadto fabryka krochmalu i uprawa trzciny o pow. 269 ha. Stacja kolei żelaznej, urząd pocztowy, szkoły i urząd stanu cywilnego znajdowały się w pobliskim Barcinie. Szkołę we wsi wybudowano po parcelacji majątku, dopiero na pocz. XX w. Resztówka po majątku stała się własnością bogatego właściciela kilku jezior – Reitera, stąd też do dawnego dworu przylgnęło określenie „rybakówka”. Niestety Wolice nie figurują w księgach adresowych okresu międzywojennego. W latach 1939-1945 wieś nosiła nazwę Leutwein. Po 2. wojnie światowej wyburzono część zabudowań gospodarczych, a przez środek podwórza wytyczono drogę, prowadzącą do nowo założonych ogródków działkowych nad jeziorem Kierzkowskim. Tam też dla turystów i działkowiczów powstała Plaża Wolice, z pomostami i oświetleniem. Wcześniej droga z Barcina kończyła się na folwarku, z którego prowadziły tylko drogi gruntowe - na pola w kierunku zachodnim i na południe do folwarku Friedrichsrode. Po wojnie dawny budynek dworski przeznaczono na cele mieszkaniowe. Z racji pięknego położenia na malowniczym i zróżnicowanym wysokościowo terenie, wieś mogła stać się miejscowością turystyczną, jednak z powodu ekspansywnego budownictwa domków jednorodzinnych staje się raczej dzielnicą mieszkalną pobliskiego miasteczka Barcin.
Opracowanie własne na podst. dostępnych źródeł i badań terenowych.
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór wybudowany w formie typowego dworku wiejskiego, na planie prostokąta w dłuższej osi W-E, fasadą skierowany na południe, o konstrukcji częściowo szachulcowej, parterowy, nakryty dwuspadowym, mansardowym dachem krytym dachówką, z centralnie umieszczoną trójosiową wystawką zwieńczoną trójkątnie. Na elewacjach zachowały się skromne pozostałości detalu architektonicznego.
Układ przestrzenny założenia dworskiego został całkowicie zniekształcony przez współczesną zabudowę.

Park

W okresie swojej świetności założenie posiadało park krajobrazowy o pow. 2,26 ha, rozciągający się pomiędzy podwórzem gospodarczym, a linią kolejową Inowrocław – Wągrowiec, wybudowaną w 1889 r. Wieś od zachodu ograniczona jest Jeziorem Wolickim, przez które przechodziła droga wodna „Wasserstrasse Folusch – Pturek” (obecnie ciąg tzw. „Strugi Foluskiej”). Po upadku portu w Ostrówcach droga ta straciła na znaczeniu, a fragmenty kanałów zamuliły się i zarosły. zielskiem. Park swą ozdobną funkcję przestał zapewne pełnić już w okresie międzywojennym. Jak widać na załączonej mapce, w 1934 r. teren ten zaznaczony jest jako sad. Po wojnie większość drzewostanu bezpowrotnie zniknęła, a na jego miejscu powstały pola uprawne.

Inne

Gospodarstwo Agroturystyczne Agro Wolice.
Cmentarz ewangelicki XIX / XX w., nieczynny

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.