Skatalogowanych zabytków: 11145
Zarejestruj się
Miniatura Książki
Zdjęcie Maciej Sacha
Miniatura KsiążkiMiniatura Książki

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Maciej Sacha

Książki

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:wąbrzeski
Gmina:Książki
Rodzaj obiektu:Dwór

Stan obecny

Własność firmy Agropol sp. z o.o., budynek użytkowany i na bieżąco remontowany

Historia

Dwór w Małych Książkach- wybudowany prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku w stylu klasycystycznym dla właściciela majątku Gut Hechenkirch- Paula Cleinova. Majątek Paula Cleinova liczył około 260ha, zajmował się hodowlą koni oraz produkcją przemysłową- w jego obrębie znajdowały się dwie cegielnie i duża kopalnia torfu. Do budżetu właściciela wpływały również środki związane z wybudowaniem na jego gruntach linii kolejowej Poznań Wschód- Skandawa. Paul Cleinov uciekł ze wsi po ogłoszeniu rozkazu ewakuacji 22. stycznia 1945 roku- od tego momentu słuch po nim zaginął i nie wiadomo czy przeżył wojnę. Dwór mimo marnego wyglądu z zewnątrz, jest w niezłym stanie- wymienione zostały okna, wykonane nowe pokrycie dachu, część parteru zajmują biura wyglądające bardzo porządnie, pozostała część jeszcze do niedawna służyła za mieszkanie prokurenta i była na bieżąco remontowana. We wnętrzu częściowo zachowana stolarka drzwiowa oraz drewniane schody. Cegielnie wybijały na cegłach napis "Kl. Ksionsken", czyli skrót dawnej nazwy majątku- Klein Ksionsken- obowiązującej do około 1870 roku. Dawny majątek od roku 1945 znajduje się w granicach wsi Książki.
W piątek 1. września 1939 roku, około godziny 16:00, podczas bombardowań wsi, jeden z pilotów popełnił śmiertelny błąd i przy bombardowaniu stacji kolejowej zszedł zdecydowanie za nisko przez co nie trafił ładunkiem bomb w obrany cel. Ucierpiał wtedy budynek poczty, który znajdował się w sąsiedztwie stacji kolejowej. Samolot z powodu zbyt niskiego pułapu uległ uszkodzeniu podczas wybuchu zrzuconej bomby. Według relacji świadków pilot nie zdołał wznieść wyżej swojej maszyny. Samolot przeleciał jeszcze pewien odcinek, a następnie rozbił się przy torowisku kolejki wąskotorowej łączącej pobliską cegielnię z wyrobiskiem i stanął w płomieniach. Czterech członków załogi zdążyło się ewakuować z maszyny zanim ta doszczętnie spłonęła. Ukryli się oni u niemieckich gospodarzy. Piąty członek załogi – pilot- nie przeżył i został pochowany w parku opisywanego majątku.

Opis

Dwór klasycystyczny, parterowy z użytkowym poddaszem i wysoką piwnicą. W czasach świetności majątku dwór stał po środku zabudowań, wraz z jednym z budynków gospodarczych zamykając podwórze od zachodu. Aktualnie zabudowania dawnego majątku nie istnieją już od kilkudziesięciu lat, a nowe budynki zostały wybudowane nieco dalej w kierunku północnym, przez co dwór jest nieco odsunięty od gospodarstwa, niemniej jednak wciąż stanowi jego centrum administracyjne.

Park

Park ma powierzchnię około 1ha i nie prezentuje zbyt wielkiej wartości- starodrzew jest raczej zaniedbany, dosadzono nieco nowych drzew- plus jest taki, że trawa jest regularnie wykaszana, przez co całość wygląda trochę porządniej. Na skraju parku znajduje się staw, który już dawno z urokliwej sadzawki zmienił się w typowe bagno.

Inne

Do dziś zachowały się dwa czworaki i kuźnia. Czworaki znajdują się w dobrym stanie technicznym, są zamieszkane. Jeden z nich z zewnątrz wygląda wciąż jak w czasach świetności, drugi zaś został kilka lat temu ocieplony, przez co zatracił dawny wygląd. Kuźnia za czasów PGR została znacząco rozbudowana i stała się jednym z pomieszczeń w dużej hali warsztatowej- dziś całość jest opuszczona.

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Marek Kujawa2 tygodnie temu
Ciekawy opis Panie Macieju! Dziękujemy!
Maciej Sacha2 tygodnie temu
Dziękuję bardzo za miłe słowa, staram się jak mogę. Niedługo postaram się przesłać opis kolejnego miejsca z mojej okolicy, którego jeszcze nie ma na stronie.