Zdanów

Stan obecny

Teren prywatny.

Historia

Dwór z XIX w.
Zdanów to wieś położona 16,5 km na płd. wschód od Opatowa. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1277 r., gdy została wymieniona w spisie posiadłości klasztoru koprzywnickiego. Fundatorem tego klasztoru był comes Nikolaus, czyli "książę Mikołaj". W 1346 r. król Kazimierz Wielki uwolnił Zdanów i inne wsie klasztorne od podatków na rzecz państwa. W poł. XV w. dziesięciny z łanów kmiecych składano klasztorowi. Według Jana Długosza, we wsi były też 3 karczmy z rolą, zagrodnicy i młyn. W 1578 r. wieś miała 9 osadników, 4 i pół łanu, 2 komorników. Po sekularyzacji zakonu stała się własnością rządu, a następnie prywatną. W 1827 r. było 25 domów i 133 m-ców. Wieś leżała wówczas w par. Goźlice.
W 1887 r. Z. dzielił się na wieś i folwark, leżał w pow. sandomierskim, gminie Obrazów i parafii Kleczanów. Było tu 16 domów ze 170 m-cami, włościanie posiadali 155 mórg ziemi, a do folwarku należało 470 mórg. W 1930 r. majątek należał do Adama Filipa Jaszowskiego h. Lubicz (ur. ok. 1870) i miał 282 ha obszaru. Jaszowski był synem Artura Dominika Erazma (ur. 1832) i Ludwiki Wylazłowskiej h. Pierzchała (Kolumna). W 1901 r. ożenił się z Anastazją Antoniną Osuchowską h. Gozdawa (ur. ok. 1883) i mieli pięć córek: Wandę, Zofię, Janinę, Felicję oraz Marię. Mężem Zofii był Józef Paweł Bolesław Rytel, Felicji - Dworakowski, a później Henryk Ropelewski h. Suchekomnaty i Marii - Witold Stanisław Jan Jaszowski h. Lubicz. Ropelewscy mieli córkę Marię Wandę (ur. w Zdanowie 1923), która wyszła za Tadeusza Skarżyńskiego h. Bończa. Po 2. wojnie światowej dobra Jaszowskich zostały rozparcelowane.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Słownik Historyczno-Geograficzny P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski - Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego;
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
11798002 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 /1929 - 1939/
- plik mapy: P46-S33-B_SWIATNIKI_1938_LoC_G6520_s25_.P6.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Nieistniejący dwór wznosił się pośrodku parku i dochodziła do niego aleja spacerowa od str. północnej, czyli od podwórza gospodarczego. Wzniesiony był na rzucie obróconej litery "L", rozwierającej się w kier. wschodnim, czyli krótsze skrzydło w osi NE, dłuższe - SE. Układ przestrzenny zespołu został całkowicie zniekształcony, głównie na skutek wyburzenia zabudowań dworskich.

Park

Park dworski z XIX w. o pow. 5,8 ha. Park może obecnie sprawiać wrażenie większego, ponieważ drzewami zarosła cała północna część zespołu dworskiego, wraz z podwórzem gospodarczym. Cały ten obszar ma obecnie pow. 9,9 ha. W obrębie części zabytkowej parku utworzono działki i wybudowane zostały domy prywatne.

Inne

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011