Bronowice

Stan obecny

Prawdopodobnie własność JST

Historia

Dwór z poł. XIX w.
Bronowice to wieś leżąca na wysokim, lewym brzegu Wisły, naprzeciwko Puław i w odległości 6 km na płn.-zachód od centrum miasta. Według Długosza, w XV w. wieś należała do Warsza Michowskiego h. Rawa, a następnie do rodu Firlejów, którzy wybudowali tutaj pierwotny zamek. W późniejszych stuleciach na fundamentach zamku wybudowano pałac, którego ruiny zachowały się do początku XIX w. Stała wówczas także wieża, zwana "firlejowską", a rozebrano ją w połowie XIX w. Wybudowany został wtedy opisywany dwór w otoczeniu parku.
W 1827 r. we wsi znajdowało się 37 domów, zamieszkałych przez 313 osób. W 1885 r. B. dzieliły się na wieś i folwark, leżały w pow. kozienickim, gminie Góra Puławska i parafii Góra Jaroszyńska. Majątek posiadał własną gorzelnię i 1787 mórg obszaru. Ponadto wieś miała 561 mórg ziemi włościańskiej, a w 55 domach mieszkało 398 osób.
W 1930 r. majątek, w którego skład wchodziły: Bronowice (310 ha), Kajetanów (247 ha), Łęka (166 ha) i Nasiłów (129 ha) należał do Stanisława Herniczek h. Kotwicz (1863-1944), syna Ignacego Aleksandra Macieja (1818-1896) i Wandy Bronisławy Zofii Kiewlicz h. Leliwa (1837-1910). Żoną Herniczka była zaślubiona w 1891 r. w Waśniowie Anela Reklewska h. Gozdawa, z którą mieli sześcioro dzieci: Wandę, Józefa, Wincentego, Ignacego, Wacława oraz Felicję. We wsi znajdował się młyn wodny P. Bronisza, oraz drugi należący do majątku, ponadto kuźnia F. Serafina i sklep spożywczy S. Mizaka. Po 2. wojnie światowej dawne dobra Herniczków zostały znacjonalizowane.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Teki Dworzaczka (Regesty, Monografie) Biblioteki Kórnickiej P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski, Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl);
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
11799625 @ WIG - Mapa Szczegółowa Polski 1:25 000 /1929 - 1939/
- plik mapy: P43-S34-A_1934_LoC_G6520_s25_.P6.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór wzniesiony był w północnej części parku i fasadą skierowany na płn.-zachód. Niegdyś na osi znajdował się duży, okrągły podjazd. Obecnie w jego lokalizacji wznosi się budynek, prawdopodobnie przebudowany.

Park

Park dworski z XIX w. o pow. 3,45 ha (w obrębie dz. ewid. nr 521/1). Pierwotnie park był ponad dwukrotnie większy plus sad o pow. około 1,3 ha w części południowej. Łącznie mógł obejmować ok. 10 ha.

Inne

Zabudowania dworskie, w ruinie.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011