Skatalogowanych zabytków: 11149
Zarejestruj się
Miniatura Kościelna Wieś
zdjęcie Marek Kujawa 2009
Miniatura Kościelna Wieś

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.6674, 18.705

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek KujawaElżbieta Kossecka

Kościelna Wieś

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:radziejowski
Gmina:Osięciny
Rodzaj obiektu:Dwór

Rejestr zabytków

Zespół:dworski
Obiekt:dwór (ruina), nr rej.: 4/A z 28.04.1966
Park:nr rej.: 242/A z 4.11.1987

Stan obecny

Ruiny.

Historia

Dwór z poł. XIX w.
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1297 r. Z tego okresu pochodzi prawdopodobnie świątynia p.w. św. Wawrzyńca, wzniesiona przez Odrowążów, zapewne w miejscu wcześniejszego pogańskiego miejsca kultowego. Jednakże legenda mówi, że fundatorem tego kościoła był Piotr Dunin, starosta kruszwicki, kanclerz Bolesława Krzywoustego. Pod koniec XIII w. istniał tu także pierwszy dwór zbudowany przez Łabędziów, który w XIV w. stał się własnością Ogończyków Kościelskich. Około 1330 r. dwór ten został spalony przez Krzyżaków, a w latach 1350-60 został odbudowany i obwarowany wałem i parkanem. Pod koniec XV w. właścicielami wsi byli Kościelski i Jan Moszczeński. W 1639 r. archidiakon włocławski, ks. Grotkowski pisał: ?wieś Marcina Zakrzewskiego nazwana Kościół albo Kościelna Wieś, w niej kościół murowany p.w. św. Wawrzyńca przez sektę kalwińską, mianowicie przez dziedziców tej wsi jak i ministrów tej sekty znieważony, zgwałcony i przez 55 lat w tem świętokradztwie zostający??. Gdy zmarł przełozony sekty, P. Zakrzewski, współdziedzice wsi powrócili do wiary katolickiej i udali się do biskupa kujawskiego z prośbą o oczyszczenie z błędów kalwińskich i ustanowienie nowego proboszcza. Ten ustanowił proboszczem ks. Wilkostowskiego z parafii Osięciny. Opierała się temu pozostająca w protestantyźmie wdowa Zakrzewska, matka Marcina. W 2. połowie XVII w. wzniesiony został nowy dwór obronny, który przetrwał do przełomu XVIII i XIX w., kiedy to majątek należał do Antoniego Kanigowskiego. Kolejnymi właścicielami wsi byli Zielińscy-Kocent, z których inicjatywy wzniesiony tu został w połowie XIX w. obecny murowany budynek pałacu. Był on jednakże za mały i pod koniec XIX w. do budowli dobudowane zostało piętrowe skrzydło. W 1913 r. majątek nabył Jan Franciszek Mierosławski, krewny gen. Ludwika Mierosławskiego. W 1920 r. pałac został rozbudowany. Areał majątku liczył w tym czasie około 525 ha. Po 2 wojnie światowej majątek został przejęty przez Skarb Państwa Polskiego. Jego ziemie rozparcelowano a w pałacu utworzono mieszkania. Mieściła się tam też Gromadzka Rada Narodowa, biblioteka i częściowo sale szkolne. Po opuszczeniu pałacu przez użytkowników uległ on ruinie i został prawie całkowicie rozebrany przez miejscową ludność. W ostatnich latach ruina wraz z parkiem znalazła nowych właścicieli, którzy planują odbudowę obiektu.

Opracowanie na podstawie badań terenowych i dostępnych źródeł. Prawa do tekstu zastrzeżone (M.K.)

Opis

Był to pałac klasycystyczny, wybudowany na wzniesieniu, fasadą zwrócony na płd.-zachód. Parterowy budynek zdobił trójkątny fronton i kopuła nad sienią wejściową a jego naroża pozorne wieżyczki. Niegdyś otaczały go fosa i stawy.

Park

Pozostałości parku krajobrazowego z 2. poł. XIX w. o powierzchni około 4,5 ha. Założenie jest dzikie i nie posiada czytelnej kompozycji przestrzennej. Rośnie tu cenny starodrzew a w południowej części parku znajduje się staw.

Inne

Kościół p.w. św. Wawrzyńca, pierw. romański z 2. poł. XII w., rozb. w XIII i XV w., przeb. w 1612 r., gruntownie wyremontowany w 1965 r.
Dzwonnica drewniana z ok. 1854 r.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Andrzej Górski5 lat temu
Jeszcze w 1982r w "Vademecum Turystycznym" o województwie włocławskim napisano ,że "w parku położonym na wzniesieniu stoi parterowy dwór póżnoklasycystyczny z poł XIXw.Otaczają go fosa i stawy.Fronton pałacu wieńczy trójkątny orzyczółek a naroża pozorne wieżyczki" A teraz co...? Pozostały same fragmenty murów.Nawet tynki zostały odkute.Wandale,barbarzyńcy dokonali tych zniszczeń za cichym przyzwoleniem ówczesnych władz [w tym tzw."konserwatorów"[WKZ].Powinni się tego wstydzić.Dziwię się też ,że śp.Pan W.osoba tak zasłużona w ratowaniu Powązek[który w dzieciństwie też tu mieszkał nie zwrącał wtedy im uwagi>Bardzo dziękuję Panu Markowi Kujawie za te zdjęcia i opisy dawnych kujawskich siedzib ziemiańskich z którymi jestem związany sentymantalnie choć nie żyłem w tamtych czasach. AG.czlonek rodziny Mi[e]rosławskich-ostatnich przedwojennych właścicieli Kościelnej Wsi a także potomek kilku kujawskich rodów.
Jolanta Byczek4 lata i 10 miesięcy temu
Byłoby wspaniale dowiedzieć się czegoś więcej o rodzinie Mierosławskich...zobaczyć jakieś zdjęcia...krążą legendy wśród mieszkańców Kościelnej Wsi i jej okolic na temat tej rodziny i jej losów. Skarbnicą wiedzy byli starsi ludzie, których wystarczyło tylko kiedyś wysłuchać, którzy pamiętali coś z dzieciństwa, których już teraz niestyty nie ma wsród nas...wiele rzeczy ulatuje bezpowrotnie niezauważalnie.
Alexander Litwiński4 lata i 5 miesięcy temu
Ja również mam przodków z Kujaw - własnością mojej rodziny były nieodległe majątki Konary, Lekarzewice, Zagajewice, Osłonki, Jaranowo. Do Kościelnej Wsi jeździło się co niedzielę na mszę, tam moi pradziadkowie brali ślub, a na cmentarzu stoi kaplica rodzinna ze szczątkami pięciu osób. Dwór w Kościelnej Wsi widziałem w zeszłym roku. Szkoda że nie przetrwał w lepszym stanie. Pozdrawiam, alex1849
Małgorzata Woźniakrok i 4 miesiące temu
Próbuję znaleźć zdjęcia dworu z okresu przedwojennego lub powojennego . Może ktoś jest w posiadaniu takich strych zdjęć i mógłby je użyczyć, bardzo mnie ciekawi jak wyglądał ten podobno największy w tej okolicy dwór w całej okazałości.