Podolany

Stan obecny

Teren prywatny albo JST.

Historia

Dwór z XIX w.
Podolany to wieś leżąca przy DK nr 768, w odległości 6,5 km na SE od Kazimierzy Wielkiej. W XV w. leżała w parafii Kazimierza Wielka i była własnością Andrzeja Pińczowskiego (oryg. zapis "Pyandzyczowskiego) h. Dębno. Andrzej ów - dziedzic Pińczowa - zwał się zamiennie Oleśnickim. Podolany miały wówczas 12 łanów i 2 karczmy nad Nidzicą (z własną ziemią), z których płacono dziesięcinę snopową i konopną (o wartości 2 grzywien) biskupowi krakowskiemu. Z kolei folwark płacił dziesięcinę do Kazimierzy Wielkiej. Wg regestów poborowych powiatu proszowskiego, w 1490 r. wieś płaciła 4 grzywny. W 1581 r. P. były puszczona w dzierżawę Janowi Piłatowi. Było tu wówczas 19 półłanków, 2 zagrodników z rolą, 1 komornik z bydłem i 3 bez bydła. W 1827 r. we wsi znajdowało się 30 domów z 245 m-cami.
W 1885 r. Podolany stanowiły wieś i dobra w powiecie pińczowskim, gminie Dobiesławice i parafii Kazimierza Wielka. Składały się z folwarków Podolany, Lolin i Stojanowice, razem 927 mórg. W tym Lolin miał 131 mórg, a Stojanowice 269 mórg. W Podolanach było 57 osad włościańskich z 202 morgami ziemi, a w Stojanowicach 10 osad z 48 morgami.
W okresie międzywojennym właścicielem wsi był Stefan Rydel (1892-1975), syn Stanisława i Wincencji Szczepanowskiej h. Prus (Turzyma). Stefan był znanym działaczem rolniczym i społecznym, a także politykiem i senatorem II RP. Zdaje się, że w 1930 r. oficjalnie właścicielką dóbr (wraz ze Stojanowicami) była matka; obejmowały one 414 ha. Żoną Rydla była Wiktoria Gołębska (1899-1990). Mieli troje dzieci: Marię, Krystynę i Stanisława (1929-2008), ożenionego z Danutą Strzelecką (1935-2010). Po 2 wojnie światowej dobra Rydlów zabrał i rozparcelował Skarb Państwa Polskiego. Na bazie dawnego folwarku utworzono PGR, zlikwidowany ustawowo na pocz. lat 90. XX w.
Źródła:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902;
Słownik Historyczno-Geograficzny P.A.N.;
Marek Jerzy Minakowski - Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego;
Księga Adresowa Polski, 1930;
Geoportal;
Mapster:
11793779 @ West. Osteuropa 1:25 000 - Niemieckie mapy zaboru rosyjskiego, I WŚ /1914 - 1919/
- plik mapy: XXXI-8-A_Gruppe_Warschau_1915_600dpi_HU-Berlin_B-31-122-02.jpg
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Zespół dworski w Podolanach został całkowicie przekształcony i trudno doszukać się obecnie jakichkolwiek podobieństw do map sprzed 1945 r. Zniknęło podwórze gospodarcze, a w miejscu dawnego dworu wznoszą się współczesne budynki. W celu uściślenia informacji niezbędne są dalsze badania terenowe. Prawdopodobna lokalizacja dworu to 50° 14' 19.537" N i 20° 33' 17.528" E.

Park

Park dworski XVIII/XIX w. o pow. 1,8 ha, zachowany w dawnych granicach, z tym że przed 1945 r. park był nieco większy i rozciągał się dalej na północ. Był to obszar ok. 0,7 ha, ale w okresie powojennym został całkowicie przekształcony. Poprowadzono tędy nową drogę, a cały teren zamieniony został na działki mieszkańców. Obecnie obszar ten jest gęsto zabudowany domkami jednorodzinnymi i zabudową gospodarczą. Z głównej części parku zachował się starodrzew na obszarze ok. 0,8 ha w cz. zachodniej, zaś we wschodniej części prawdopodobnie znajdował się staw - obecnie jest to plac (trawnik?) o pow. 0,13 ha.

Inne

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011