Skatalogowanych zabytków: 11198
Zarejestruj się
Miniatura Iwno
zdjęcie Marek Kujawa 2009
Miniatura Iwno

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 53.0247, 17.424

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Marek KujawaMaciej Pawłowski

Iwno

Gut Iwno, Lindenthal (1939-1945)

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:nakielski
Gmina:Kcynia
Rodzaj obiektu:Dwór

Stan obecny

Własność UM i G. w Kcyni. Stan techniczny katastrofalny. W budynku mieszka jedna osoba.

Historia

Dwór z 2 poł. XIX w.
Na początku lat 40-tych XIX w. właścicielami Iwna zostali Adam Wolszlegier i Patrycja z Radzimińskich herbu Lubicz, którym w 1842 r. urodziła się córka Kazimiera (zm. 1927 r.). Kolejną córką była Patrycja Helena w 1844 r., która nie dożyła roczku, jej ojcem chrzestnym był Józef de Guttry. Rok później urodziła się Helena (1845-1914), a dwa lata później Michalina Aldona (1847-1916). W 1848 r. urodził się późniejszy dziedzic, Antoni Aleksander Napoleon, następnie Patrycja Magdalena (1849-1920) oraz Antonina Wanda Julia (1851-1912). Kazimiera wyszła za Bolesława Moszczeńskiego herbu Nałęcz, Helena w 1864 r. wyszła za Stefana Kierskiego herbu Jastrzębiec. 5 lat później Michalina wyszła za Ludwika Chłapowskiego herbu Dryja, dziedzica Sośnicy w powiecie krotoszyńskim. W 1874 r. Patrycja poślubiła w Bydgoszczy Leona Działowskiego z Pilewic a 8 lat później Wanda, też w Bydgoszczy wyszła za Józefa Wolszlegiera herbu Bełty z Siernik. Ślub w kościele farnym dawał brat pana młodego ks. dr. Antoni Wolszlegier z Pelplina. Dwór wzniesiony został zapewne dla Adama Wolszlegiera na początku 2. połowy XIX w. Wokół dworu założony został park krajobrazowy. Kolejnym dziedzicem został jedyny syn Adama i Patrycji, Napoleon. W 1873 r. odkupił majątek od sióstr za 300 tys. talarów. Nie ożenił się i nie pozostawił potomstwa. Zmarł nagle 10 kwietnia 1885 r. i pochowany został w Kcyni. Po jego śmierci Iwno kupił mąż Patrycji, Leon Działowski (1841-1901) herbu Prawdzic, syn Ignacego. Krytykowany był za sprzedaż rodzinnych Pilewic w ręce niemieckie w 1881 r. Areał majątku kupionego Iwna liczył wówczas 1100 ha. W późniejszym okresie został on prawdopodobnie rozparcelowany, a w okresie międzywojennym ustawowo zlikwidowany. Dziećmi Patrycji i Leona Działowskich byli: Alfred (1875-1958), Gustawa, która wyszła za Antoniego Tomasza Lorentza i Izabella, która wyszła za Wojciecha Alberta Buxhoevedena, a później za Stefana Kostrzeńskiego. Izabella i Wojciech mieli córkę Ewę Buxhoeveden (1911-1991), która wyszła za Stanisława Tomasza księcia Światopełka-Czetwertyńskiego na Nowej Czetwertni h. Pogoń Ruska (1910-1997). Liczni potomkowie książąt Czetwertyńskich żyją do dnia dzisiejszego.

Źródła:
Wielka Genealogia Minakowskiego
Teki Dworzaczka
Prawa do tekstu zastrzeżone!

Opis

Dwór piętrowy na planie prostokąta z nieznacznym ryzalitem w osi od strony wejściowej.

Park

Park z XIX w. o pow. 3,5 ha. Po bramie wjazdowej pozostały przewrócone słupy. Park jest zdewastowany, pozarastany przez samosiejki, z nieczytelnym dawnym układem przestrzennym i w większości wykarczowany a miejsca które porastał starodrzew stanowią poletka i nieużytki. Do dworu prowadzi aleja zabytkowych lip drobnolistnych, położenie śródparkowego stawu akcentuje szpaler brzóz, a jego granice wyznaczają nieliczne dorodne jesiony.

Inne

We wsi odkryto cmentarzysko z końca neolitu, czyli sprzed 1800-1700 p.n.e. Do słownictwa archeologicznego weszło pojęcie ?kultura iwieńska?, które to jest odmianą obejmującej wówczas ludy Europy Środkowej, kultury unietyckiej. Kultura iwieńska czerpiąca swoją nazwę od Iwna obejmowała Pałuki, Kujawy, Krajnę, Ziemię Chełmińską i Dobrzyńską oraz Mazowsze.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.