Skatalogowanych zabytków: 11204
Zarejestruj się
Miniatura Helenowo
Zdjęcie Marek Kujawa 2009
Miniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura HelenowoMiniatura Helenowo

Lokalizacja

Współrzędne GPS (zapis dziesiętny): 52.8555, 18.1536

Użytkownicy współtworzący opis i dane obiektu

Michał JakobielskiMarek KujawaQuetzalcoatl Ehecatl

Helenowo

Vorwerk Helenowo

Województwo:kujawsko-pomorskie
Powiat:inowrocławski
Gmina:Złotniki Kujawskie
Rodzaj obiektu:Dwór

Rejestr zabytków

Zespół:dworski, nr rej.: A-21/1-2 z 4.04.2000

Stan obecny

Własność prywatna.

Historia

Dwór z pocz. XX w.
Helenowo to niewielka wieś leżąca na południowy-wschód od Tuczna, w odległości 9 km na północny-zachód od centrum Inowrocławia. Wieś nie istniała w dawnych wiekach. Dopiero w 1838 r. została wydzielona jako folwark z tuczeńskich dóbr. Należała do Leona Czajkowskiego (1836-1887), od imienia którego utworzono nazwę - Leonowo. Początkowo majątkiem zarządzał Józef Czajkowski, zaś Leon osiadł w odziedziczonym Helenowie po wieloletnich studiach przyrodniczych. W 1851 r. na cześć swojej żony, Heleny Dulicz-Kolankiewicz zmienił nazwę wsi na Helenowo. Brał udział w Powstaniu Styczniowym, wraz z trzema braćmi, którzy polegli podczas jednej powstańczej bitwy. W 1870 r. majątek odziedziczył syn Leon, a dwa lata później tegoż siostra - Tekla – zamężna za Józefa Wichlińskiego. W tym czasie oprócz zabudowań folwarcznych we wsi były zaledwie 2 domy, zamieszkałe przez 22 osoby. W rękach Wichlińskich majątek pozostawał do 1939 r. Więcej o koligacjach tej zacnej i patriotycznej rodziny można znaleźć w opisie samego Tuczna.
Na początku XX w. wzniesiono tu obecny dwór, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszego. W 1909 r. wieś liczyła 155 ha, a czysty dochód podawany do wyliczenia podatku gruntowego wynosił 1048 marek. W 1926 r. areał majątku nieznacznie się powiększył i liczył 184 ha, w tym 170 ha gruntów ornych. Dochód gruntowy w tymże roku wynosił 1048 talarów (3144 marek). Ostatnimi przedwojennymi właścicielami Helenowa byli Włodzimierz Wichliński wraz z żoną Zofią Ostrowską herbu Rawicz. Ich córka, Zofia Wichlińska, zmarła w 2010 r. w Poznaniu. Po 2. wojnie światowej majątek został znacjonalizowany, a jego właścicielem został Skarb Państwa Polskiego. Początkowo w dworze utworzono mieszkania, następnie posterunek Milicji Obywatelskiej. Później większość lokatorów opuściła budynek i pozostały tylko rodziny mieszkające w jego wschodniej i południowej części. Od 1989 r. jest on własnością prywatną, jednakże ostatnich lokatorów wyeksmitowano dopiero około 2010 r. Jak na swój stosunkowo młody wiek, budynek zachował się do czasów obecnych w złym stanie technicznym.
Opracowanie własne na podst. dostępnych źródeł i badań terenowych.
Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis

Dwór wzniesiony na planie prostokąta. Murowany z cegły i otynkowany, podpiwniczony. Piętrowy korpus jest znacznie zryzalitowany w elewacji południowej. Tam też, w płd.-zachodnim narożniku umieszczono efektowne wejście od strony ogrodu, z szerokimi schodami ujętymi półokrągłymi murkami i niewielkim, zadaszonym tarasem. Drugie wejście znajduje się w elewacji północnej, tu cofniętą część środkową budowli poprzedza parterowy arkadowy ganek, a trzecie we wschodnim szczycie budynku. Ozdobą szczytów są nieznaczne ryzality. Skrzydła są wyższe, zwieńczone trójkątnie, piętrowe z mezzaninem, kryte dwuspadowymi dachami usytuowanymi poprzecznie do osi budynku. Elewacja w części parterowej jest boniowana. Cała budowla posiada bogaty detal architektoniczny, będąc przykładem ciekawej architektury wiejskiej z przełomu XIX i XX w. na tych terenach.

(Prawa autorskie do opisów zastrzeżone. M.K.)

Park

Park z 2 poł. XIX w. Piękny, z zachowanym starodrzewem, o powierzchni 1,8 ha. Kilka okazów drzew osiągnęło tu rozmiary zbliżone do pomnikowych. Najstarsza część parku (wschodnia) jest dwustuletnia. Młodsza część parku (zachodnia) jest stuletnia.

Inne

Do Dworu należy również budynek gospodarczy- jedyny, który się zachował.
Jest to przerobiona obora na chlewnię.
W tatach powojennych zabudowania gospodarcze zostały rozparcelowane, które dziś tworzą jedną spójną całość.
Udało się scalić działki wcześniej podzielone i utworzyć jeden kompleks podworski- Helenowo (wracając i nawiązując do pierwotnego urbanistycznego założenia w całości, o powierzchni ok 2,5 ha).

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

Komentarze

Aby skomentować obiekt, zaloguj się. Jeżeli nie masz jeszcze konta w serwisie, zarejestruj się.

Ten obiekt nie został jeszcze skomentowany.